15.000 ondernemers
Welke verzekeringen zijn belangrijk bij schijnzelfstandigheid?
Bij schijnzelfstandigheid komen verschillende verzekeringsvragen samen. Als de Belastingdienst jou als werknemer aanmerkt in plaats van als zelfstandige, verandert jouw verzekeringssituatie ingrijpend. De verzekeringen die je als zzp’er zelf hebt geregeld, sluiten dan mogelijk niet meer aan bij jouw nieuwe juridische status. Hieronder vind je antwoorden op de meest gestelde vragen over verzekeringen en schijnzelfstandigheid.
Wat is schijnzelfstandigheid en waarom raakt het jouw verzekeringssituatie?
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand formeel als zelfstandige werkt, maar in de praktijk voldoet aan de kenmerken van een dienstverband. De Belastingdienst kan op basis van de Wet DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties) beoordelen of er sprake is van een echte zelfstandige relatie of van een verkapte arbeidsovereenkomst. Word je als schijnzelfstandige aangemerkt, dan verandert jouw juridische status en daarmee ook je verzekeringssituatie.
De Wet DBA is al jaren onderwerp van discussie in Nederland. Vanaf 2025 handhaaft de Belastingdienst actiever, wat betekent dat meer zelfstandigen en opdrachtgevers te maken kunnen krijgen met een herclassificatie. Voor opdrachtgevers brengt dit naheffingen en boetes met zich mee. Voor jou als zelfstandige betekent het dat de verzekeringen die je zelf hebt afgesloten, plotseling niet meer passend zijn bij jouw situatie.
Als werknemer val je namelijk onder andere wettelijke regelingen, zoals de Ziektewet en de WIA. Tegelijkertijd vervallen de voordelen van je zelfgekozen polissen, terwijl de nieuwe bescherming via de werkgever mogelijk nog niet is geregeld. Dat gat is precies het risico waar je rekening mee moet houden.
Welke verzekeringen vallen weg als je als schijnzelfstandige wordt aangemerkt?
Als je als schijnzelfstandige wordt aangemerkt, verlies je de verzekeringsdekking die je als zelfstandige zelf had geregeld. Je AOV is dan niet langer afgestemd op jouw situatie als werknemer. Aansprakelijkheidsverzekeringen voor zzp’ers dekken vaak alleen werkzaamheden in de hoedanigheid van zelfstandige, niet als werknemer in loondienst.
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): Een AOV die je als zelfstandige hebt afgesloten, is specifiek bedoeld voor mensen zonder werkgever. Bij herclassificatie als werknemer past deze polis niet meer bij jouw nieuwe status.
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Deze dekt schade die je veroorzaakt in de uitoefening van je beroep als zelfstandige. Als je als werknemer wordt gezien, is de aansprakelijkheid anders geregeld en is de dekking mogelijk niet meer van toepassing.
- Bedrijfsschadeverzekering: Als je in de ogen van de wet geen eigen onderneming meer hebt, sluit deze verzekering niet meer aan bij jouw situatie.
Tegelijkertijd biedt de werkgever in zo’n herclassificatietraject niet automatisch direct vervangende dekking. Er ontstaat daardoor een periode van onzekerheid, waarin je mogelijk tussen twee stoelen valt. Dat maakt het extra belangrijk om vooraf goed na te denken over je basisverzekeringen.
Waarom is een arbeidsongeschiktheidsverzekering extra belangrijk bij het risico op schijnzelfstandigheid?
Een AOV biedt financiële bescherming op het moment dat je door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet kunt werken. Juist bij het risico op schijnzelfstandigheid is die bescherming extra waardevol, omdat juridische onzekerheid over je status niets verandert aan het feit dat je inkomen wegvalt als je ziek wordt. Een goede AOV werkt als vangnet, ongeacht hoe de handhavingsprocedure afloopt.
Stel dat je ziek wordt terwijl er een handhavingstraject loopt. De vraag of je werknemer of zelfstandige bent, is dan nog niet beantwoord. Als zelfstandige heb je geen recht op loondoorbetaling door een werkgever, en als de herclassificatie nog niet is afgerond, val je ook niet automatisch onder de Ziektewet. Zonder AOV sta je dan financieel volledig alleen.
Bij SharePeople werkt de inkomensvervanging via een systeem van crowdsurance: gezonde ondernemers doneren maandelijks aan collega’s die tijdelijk niet kunnen werken door ziekte. Gedurende de eerste twee ziektejaren bestaat het inkomen volledig uit deze donaties. Daarna kan dit worden aangevuld met een groepsverzekering. De wachttijd bedraagt standaard twee maanden (acht weken), en de daadwerkelijke uitbetaling vindt plaats in de derde maand.
Continuïteit van inkomensbescherming is juist in onzekere tijden cruciaal. Een lopende AOV geeft rust, ook als de juridische situatie rondom jouw arbeidsrelatie nog niet is uitgekristalliseerd.
Wat zijn de belangrijkste verzekeringen die een zzp’er sowieso nodig heeft?
Ongeacht de discussie rondom schijnzelfstandigheid zijn er verzekeringen die voor vrijwel elke zzp’er relevant zijn. De meest essentiële is de arbeidsongeschiktheidsverzekering, omdat je als zelfstandige geen werkgever hebt die jouw inkomen doorbetaalt bij ziekte. Daarnaast is een aansprakelijkheidsverzekering voor veel beroepen onmisbaar.
- AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering): Beschermt je inkomen als je door ziekte of letsel niet kunt werken. Dit is voor de meeste zelfstandigen de belangrijkste verzekering.
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Dekt schade die derden lijden als gevolg van een fout in jouw dienstverlening. Verplicht in sommige sectoren, maar voor veel kenniswerkers ook sterk aan te raden.
- Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB): Dekt schade aan personen of eigendommen van derden die ontstaat tijdens jouw werkzaamheden.
- Rechtsbijstandverzekering: Handig als je te maken krijgt met juridische geschillen, bijvoorbeeld rondom een contract of, juist nu relevant, een handhavingstraject bij schijnzelfstandigheid.
Welke combinatie voor jou het meest passend is, hangt af van je beroep, je opdrachtgevers en je persoonlijke situatie. De AOV vormt voor de meeste zelfstandigen de basis, omdat het risico op langdurige uitval financieel het grootst is.
Hoe kies je de juiste arbeidsongeschiktheidsverzekering als zelfstandige in onzekere tijden?
Bij het kiezen van een AOV zijn flexibiliteit en transparantie de sleutelwoorden, zeker als er onzekerheid is over je arbeidsrechtelijke status. Let op het verzekerde bedrag, de wachttijd, de looptijd en de premiestructuur. Een AOV die meebeweegt met jouw situatie geeft meer zekerheid dan een starre polis.
Houd bij je keuze rekening met de volgende punten:
- Dekkingsbedrag: Overweeg hoeveel je maandelijks nodig hebt om je vaste lasten te dekken. Bij SharePeople kun je kiezen voor een dekking van € 1.000 tot € 3.000 netto per maand.
- Wachttijd: Dit is de periode die je zelf moet overbruggen bij ziekte. Een standaard wachttijd van twee maanden (acht weken) betekent dat de uitbetaling start in de derde maand. Overweeg een langere wachttijd als je voldoende spaarbuffer hebt, omdat dit de premie kan verlagen.
- Looptijd: Kies tussen twee jaar dekking of dekking tot aan je pensioen, afhankelijk van hoe lang je financiële bescherming nodig hebt bij langdurige uitval.
- Transparantie van de premie: Zorg dat je begrijpt hoe de premie wordt opgebouwd en wanneer deze kan veranderen. Bij SharePeople wordt de premie aangepast op basis van het gezondheidspercentage van de beroepsgroep.
- Aanpasbaarheid: Kies een AOV die je kunt aanpassen als jouw werksituatie verandert, bijvoorbeeld bij een wijziging in je opdrachten of als de discussie rondom schijnzelfstandigheid gevolgen heeft voor jouw praktijk.
Juist in tijden van juridische onzekerheid is het verstandig om een AOV te hebben die duidelijk is over wat wel en niet gedekt is. Zo weet je waar je aan toe bent, ongeacht hoe jouw arbeidsrelatie uiteindelijk wordt beoordeeld.
Schijnzelfstandigheid raakt niet alleen je belastingsituatie, maar ook de verzekeringsbescherming die je voor jezelf hebt opgebouwd. Een solide AOV is daarin de basis die je zekerheid geeft, ook als er rondom jouw werkrelatie nog vragen openstaan. Wil je weten welke dekking bij jouw situatie past? Gebruik de zelfstandigentoets om schijnzelfstandigheid te voorkomen en ontdek wat voor jou de beste keuze is.
Goed om te weten
Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.
