Wat is het verschil tussen WIA en AOV?
Het belangrijkste verschil tussen de WIA en een AOV is wie er recht op heeft. De WIA is een wettelijke uitkering voor werknemers in loondienst die langdurig arbeidsongeschikt raken. Een AOV is een particuliere verzekering die zzp’ers, freelancers en zelfstandige ondernemers zelf afsluiten om hun inkomen te beschermen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit verschil.
Wie heeft er recht op een WIA-uitkering?
Alleen werknemers in loondienst hebben recht op een WIA-uitkering. De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is een sociale verzekering die automatisch geldt voor iedereen die in dienst is bij een werkgever en premie afdraagt via de loonheffing. Zzp’ers, freelancers en andere zelfstandigen vallen hier niet onder.
Om in aanmerking te komen voor een WIA-uitkering moet een werknemer twee jaar aaneengesloten ziek zijn geweest en voor minimaal 35% arbeidsongeschikt zijn verklaard door het UWV. Pas daarna wordt beoordeeld hoeveel uitkering iemand ontvangt, en dat bedrag is afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid en het eerder verdiende loon.
Voor zzp’ers en freelancers bestaat deze vangnetconstructie simpelweg niet. Zij bouwen geen WIA-rechten op, betalen geen premie via een werkgever en ontvangen bij langdurige ziekte geen automatische uitkering van de overheid. Dat betekent dat zij volledig zelf verantwoordelijk zijn voor hun inkomensbescherming op het moment dat werken tijdelijk of langdurig niet mogelijk is.
Hoe werkt een AOV voor zzp’ers en freelancers?
Een AOV, ofwel arbeidsongeschiktheidsverzekering, is een particuliere verzekering waarmee zzp’ers en freelancers zichzelf verzekeren tegen inkomensverlies bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Bij arbeidsongeschiktheid ontvangt de verzekerde een maandelijkse uitkering, afhankelijk van de gekozen dekking en de mate van arbeidsongeschiktheid.
Bij de meeste AOV-vormen kies je zelf een aantal belangrijke parameters:
- Het verzekerd bedrag: het maandelijkse nettobedrag dat je ontvangt bij volledige arbeidsongeschiktheid
- De wachttijd: de periode waarin je zelf het inkomensverlies overbrugt voordat de uitkering ingaat
- De uitkeringsduur: twee jaar of tot aan de pensioendatum
Een AOV is dus volledig flexibel en afgestemd op jouw persoonlijke situatie als ondernemer. Je betaalt een maandelijkse premie in ruil voor de zekerheid dat je bij ziekte niet zonder inkomen komt te zitten. Een AOV vergelijking helpt je inzicht te krijgen in welke vorm het beste bij jouw situatie past.
Wat zijn de grootste verschillen tussen WIA en AOV?
Het grootste verschil is dat de WIA een verplichte sociale verzekering is voor werknemers, terwijl een AOV een vrijwillige particuliere verzekering is die zzp’ers en freelancers zelf moeten afsluiten. De WIA biedt een basisvangnet dat automatisch geldt, maar alleen voor mensen in loondienst. Een AOV biedt maatwerk, maar vereist eigen initiatief en een maandelijkse premie.
Andere belangrijke verschillen op een rij:
- Doelgroep: WIA geldt voor werknemers, AOV is bedoeld voor zelfstandigen
- Verplicht of vrijwillig: WIA is verplicht via de werkgever, AOV sluit je zelf af
- Wachttijd: WIA geldt pas na twee jaar ziekte, bij een AOV kies je zelf de wachttijd
- Hoogte uitkering: WIA is gebaseerd op eerder loon en mate van arbeidsongeschiktheid, AOV is gebaseerd op je gekozen verzekerd bedrag
- Flexibiliteit: WIA heeft vaste regels, een AOV pas je aan op jouw inkomen en wensen
Wat dekt een AOV dat de WIA niet dekt?
Een AOV dekt situaties en inkomensrisico’s die buiten het bereik van de WIA vallen. Het meest fundamentele voorbeeld: zzp’ers en freelancers die ziek worden, ontvangen via de WIA helemaal niets. Een AOV vult precies dit gat op. Maar er zijn meer aspecten waarbij een AOV verder gaat dan de WIA.
Een AOV dekt onder andere:
- Inkomensbescherming voor zelfstandigen: de WIA geldt simpelweg niet voor zzp’ers, een AOV wel
- Gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid: een AOV kan al uitkeren bij een lager percentage arbeidsongeschiktheid dan de 35% die de WIA als minimumgrens hanteert
- Mentale klachten zoals burn-out: een goede AOV dekt ook uitval door psychische klachten, wat voor kenniswerkers een reëel risico is
- Kortere wachttijden: de WIA hanteert altijd twee jaar wachttijd, bij een AOV kun je een kortere wachttijd kiezen
- Begeleiding bij re-integratie: veel AOV-aanbieders bieden ondersteuning bij herstel en terugkeer naar werk
Voor zzp’ers en freelancers die mentaal intensief werk doen, zoals consultants, marketeers of IT-professionals, is het risico op burn-out of langdurige uitval door stress bijzonder relevant. Een AOV biedt hier bescherming die de WIA nooit kan bieden.
Wanneer is een AOV de betere keuze voor ondernemers?
Een AOV is de betere keuze voor elke ondernemer die geen recht heeft op een WIA-uitkering, dus voor alle zzp’ers en freelancers. Maar ook voor ondernemers die meer zekerheid willen dan een basisvangnet biedt, is een AOV verstandig. Wie afhankelijk is van zijn eigen inkomen en geen financieel vangnet heeft via een werkgever, heeft baat bij een AOV.
Overweeg een AOV in ieder geval als:
- Je als zzp’er of freelancer werkt en geen WIA-rechten opbouwt
- Je een variabel inkomen hebt en weinig financiële buffer hebt opgebouwd
- Je werk mentaal intensief is en burn-out een reëel risico vormt
- Je financiële verplichtingen hebt zoals een hypotheek of gezinsinkomen
- Je zekerheid wilt zonder afhankelijk te zijn van de overheid of een werkgever
Voor ondernemers die net starten, kan een AOV voelen als een grote stap. Toch geldt: hoe eerder je een AOV afsluit, hoe lager de premie doorgaans is en hoe kleiner de kans op uitsluitingen vanwege bestaande gezondheidsklachten. Hoe een AOV precies werkt lees je in detail terug in onze uitleg over het model.
Hoeveel kost een AOV vergeleken met de WIA-bijdrage?
De kosten van een AOV voor zzp’ers variëren sterk, afhankelijk van je leeftijd, beroep, gekozen dekking, wachttijd en uitkeringsduur. Werknemers betalen via hun werkgever een WIA-premie als onderdeel van de loonheffing, maar als zzp’er betaal je die premie niet en bouw je ook geen rechten op. Een AOV-premie betaal je volledig zelf.
Factoren die de hoogte van een AOV-premie bepalen:
- Leeftijd: hoe jonger je bent bij afsluiten, hoe lager de premie
- Beroepsgroep: het risicoprofiel van je beroep speelt een rol
- Verzekerd bedrag: een hogere maandelijkse uitkering betekent een hogere premie
- Wachttijd: een langere wachttijd verlaagt de premie, overweeg of dat past bij jouw financiële situatie
- Uitkeringsduur: dekking tot aan het pensioen is uitgebreider en daardoor duurder dan twee jaar dekking
Een AOV-premie is voor de meeste zzp’ers fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten, wat de netto kosten aanzienlijk verlaagt. Dat maakt een AOV voor veel ondernemers betaalbaarder dan het op het eerste gezicht lijkt.
Zo helpt SharePeople jou bij een betaalbare AOV
SharePeople biedt een moderne en betaalbare AOV-oplossing die speciaal is ontwikkeld voor zzp’ers, freelancers en kenniswerkers zonder fysiek werk. In plaats van te betalen aan een traditionele verzekeraar, doneer je via het crowdsurance-model aan collega-ondernemers die tijdelijk uitvallen. Zo gaat elke euro direct naar degene die het nodig heeft.
Wat SharePeople biedt:
- Flexibele dekking van €1.000 tot €5.000 netto per maand
- Keuze uit twee jaar dekking of dekking tot aan het pensioen
- Een standaard wachttijd van twee maanden, waarna uitbetaling plaatsvindt in de derde maand
- Begeleiding vanaf de eerste ziektedag door gespecialiseerde Adviseurs Werkvermogen
- Een digitale aanmeldprocedure die binnen drie minuten is afgerond
- Transparante premies op basis van het gezondheidspercentage van jouw beroepsgroep
Wil je weten wat een AOV via SharePeople jou kost? Plan een persoonlijk gesprek in of stel direct je eigen dekking samen.
Goed om te weten
Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.





