Wat gebeurt er met je belastingaangifte als je als zzp’er langdurig ziek bent?

Als zzp’er die langdurig ziek is, verandert er het nodige aan je belastingaangifte. Je inkomen daalt of valt weg, waardoor je recht op bepaalde aftrekposten kan veranderen. Tegelijkertijd krijg je mogelijk een AOV-uitkering, die je als belastbaar inkomen moet opgeven. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over zzp, ziekte en belasting, zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat verandert er aan je belastingpositie als zzp’er door ziekte?

Als zzp’er die langdurig ziek is, verandert je belastingpositie op meerdere punten. Je omzet daalt of stopt volledig, waardoor je fiscale winst lager wordt. Dat heeft directe gevolgen voor je inkomstenbelasting, maar ook voor de aftrekposten waarop je aanspraak kunt maken. Hoe lager je winst, hoe minder belasting je betaalt, maar ook hoe minder profijt je hebt van bepaalde ondernemersaftrekken.

De kern van de verandering zit in de relatie tussen je winst en de drempels die de Belastingdienst hanteert voor specifieke aftrekposten. Sommige aftrekposten, zoals de zelfstandigenaftrek, zijn gekoppeld aan het urencriterium. Andere, zoals de MKB-winstvrijstelling, zijn een percentage van je winst. Als je winst daalt, daalt ook het voordeel van die vrijstelling automatisch mee.

Daarnaast speelt mee dat je bij langdurige ziekte mogelijk een uitkering ontvangt uit een AOV. Die uitkering is belastbaar en telt mee als inkomen, ook al werk je niet. Je totale fiscale plaatje wordt daardoor een combinatie van lagere of geen winst uit onderneming en een uitkering die als inkomen wordt belast.

Heb je als zieke zzp’er nog recht op zelfstandigenaftrek?

Je hebt als zieke zzp’er alleen recht op de zelfstandigenaftrek als je voldoet aan het urencriterium. Dat betekent dat je in het betreffende jaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming hebt besteed. Ben je het hele jaar of een groot deel ervan ziek en werk je nauwelijks, dan haal je die grens waarschijnlijk niet en vervalt je recht op zelfstandigenaftrek.

Het urencriterium is strikt. De Belastingdienst telt alleen uren die je daadwerkelijk aan je onderneming besteedt. Uren dat je ziek thuis ligt, tellen niet mee. Als je in het eerste kwartaal van het jaar ziek wordt en de rest van het jaar nauwelijks werkt, is de kans groot dat je de 1.225 uur niet haalt.

Uitzondering bij zwangerschap

Er bestaat een uitzondering voor zwangerschap. Vrouwelijke ondernemers mogen bij zwangerschapsverlof een deel van de uren fictief meetellen. Voor reguliere ziekte geldt deze uitzondering niet.

Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid

Er is wel een aparte regeling: de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid. Als je door ziekte het urencriterium niet haalt maar wel minimaal 800 uur aan je onderneming besteedt, en je bent een startende ondernemer, dan kun je onder bepaalde voorwaarden toch een lagere aftrek toepassen. Controleer bij de Belastingdienst of je aan de specifieke voorwaarden voldoet.

Moet je een AOV-uitkering opgeven bij de belastingaangifte?

Ja, een AOV-uitkering moet je altijd opgeven bij je belastingaangifte als zzp’er. De uitkering die je ontvangt bij arbeidsongeschiktheid wordt gezien als inkomen en is belast in box 1, net als winst uit onderneming. Je betaalt er inkomstenbelasting over op basis van je totale inkomen in dat jaar.

De reden dat een AOV-uitkering belastbaar is, hangt samen met de premieaftrek. De premie die je betaalt voor je AOV is aftrekbaar als bedrijfskosten. Omdat je de premie al fiscaal hebt afgetrokken, is de uitkering die je later ontvangt belastbaar. Dit principe heet de omkeerregel en is een vast onderdeel van het Nederlandse belastingstelsel.

Praktisch betekent dit dat je de ontvangen uitkering optelt bij je andere inkomsten. Als je in een jaar zowel winst hebt behaald als een uitkering hebt ontvangen, tel je beide bedragen op. Hierover betaal je vervolgens inkomstenbelasting. Het is verstandig om dit gedurende het jaar bij te houden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de aangifte inkomstenbelasting als zelfstandige.

Welke kosten mag je aftrekken als je langdurig ziek bent?

Als je langdurig ziek bent als zzp’er, mag je zakelijke kosten blijven aftrekken zolang je onderneming actief is. Denk aan abonnementen, verzekeringspremies, accountantskosten en andere vaste lasten die je maakt om je onderneming in stand te houden. De AOV-premie blijft aftrekbaar, ook als je een uitkering ontvangt.

Welke kosten je precies kunt aftrekken, hangt af van of je onderneming formeel nog actief is en of de kosten een zakelijk karakter hebben. De volgende kostenposten zijn in veel gevallen aftrekbaar tijdens ziekte:

• AOV-premie: de premie voor je arbeidsongeschiktheidsverzekering blijft aftrekbaar als bedrijfskosten
• Boekhoud- en administratiekosten: kosten voor je accountant of boekhoudsoftware zijn zakelijk en aftrekbaar
• Abonnementen en licenties: zakelijke software of lidmaatschappen die je aanhoudt
• Telefoon en internet: zakelijk gebruik blijft aftrekbaar
• Opleidingskosten: als je tijdens ziekte een opleiding volgt om terug te keren in je vak, kunnen deze kosten aftrekbaar zijn

Let op: als je onderneming langere tijd geen activiteiten meer heeft, kan de Belastingdienst op enig moment concluderen dat er geen sprake meer is van een actieve onderneming. In dat geval vervalt het recht op ondernemersaftrek en zakelijke kostenaftrek. Overleg bij twijfel met een belastingadviseur over jouw specifieke situatie.

Wat zijn de gevolgen voor je btw-aangifte bij langdurige ziekte?

Bij langdurige ziekte als zzp’er blijf je in principe btw-aangifte doen zolang je btw-plichtig bent en je onderneming actief is. Als je geen omzet draait, geef je nihilaangiften in. Doe je dat niet, dan riskeer je boetes van de Belastingdienst, ook als er niets te betalen valt.

Een nihilaangifte is een btw-aangifte waarbij je aangeeft dat je in dat kwartaal geen omzet hebt gehad en geen btw hebt ontvangen of betaald. Dit is een administratieve verplichting die losstaat van je daadwerkelijke activiteiten. Zolang je bij de Belastingdienst geregistreerd staat als ondernemer met een btw-nummer, blijf je deze verplichting houden.

Overweeg je tijdelijk te stoppen met je onderneming tijdens een langdurige ziekteperiode? Dan kun je je btw-nummer laten opschorten of uitschrijven bij de Belastingdienst. Dit heeft echter ook gevolgen voor je status als ondernemer en je recht op ondernemersaftrek. Weeg dit zorgvuldig af, bij voorkeur samen met een adviseur.

Hoe voorkom je belastingverrassingen na een ziekteperiode?

De beste manier om belastingverrassingen na ziekte te voorkomen, is om gedurende je ziekteperiode je administratie bij te houden en alvast rekening te houden met de belasting over je AOV-uitkering. Reserveer een deel van je uitkering voor de belastingaangifte, zodat je aan het einde van het jaar niet voor een onverwachte naheffing staat.

Concreet zijn er een aantal stappen die je kunt zetten:

1. Reserveer belasting over je uitkering: een AOV-uitkering is belastbaar in box 1. Houd rekening met het belastingtarief dat op jouw inkomensniveau van toepassing is en zet dit bedrag apart.
2. Vraag een voorlopige aanslag aan: als je weet dat je een uitkering ontvangt, kun je een voorlopige aanslag aanvragen bij de Belastingdienst. Zo betaal je gedurende het jaar al belasting in termijnen en voorkom je een grote aanslag achteraf.
3. Blijf je administratie bijhouden: ook als je niet werkt, is het belangrijk om bonnen, facturen en uitkeringsspecificaties te bewaren voor je aangifte inkomstenbelasting.
4. Check je recht op toeslagen: bij een lager inkomen door ziekte kun je mogelijk recht krijgen op toeslagen zoals zorgtoeslag of huurtoeslag. Geef wijzigingen in je inkomen tijdig door aan de Belastingdienst.
5. Overleg met een belastingadviseur: bij langdurige ziekte en een complex fiscaal plaatje is professioneel advies waardevol.

Vooruitkijken loont. Wie tijdens de ziekteperiode al nadenkt over de belastingaangifte als zzp’er, voorkomt stress en financiële tegenvallers op het moment dat je juist wilt focussen op herstel.

Hoe SharePeople je helpt bij arbeidsongeschiktheid als zzp’er

Langdurige ziekte heeft grote gevolgen voor je inkomen en je belastingpositie. Een AOV zorgt ervoor dat je een vervangend inkomen hebt als je niet kunt werken, zodat je financieel stabiel blijft en je administratie overzichtelijk houdt. SharePeople biedt een AOV speciaal voor zzp’ers, freelancers en zelfstandige kenniswerkers, met een aanpak die anders is dan die van traditionele verzekeraars.

• Dekking tot €5.000 netto per maand: kies een bedrag dat past bij jouw inkomen en vaste lasten
• Wachttijd van twee maanden: de eerste twee maanden overbrug je zelf, daarna ontvang je in de derde maand de eerste uitbetaling
• Flexibele looptijd: kies voor twee jaar dekking of doorlopende dekking tot aan je pensioen
• Begeleiding vanaf dag één: gespecialiseerde Adviseurs Werkvermogen staan je bij van de eerste ziektedag af
• Aanmelden in drie minuten: volledig digitaal en snel geregeld
• Mogelijk al vanaf €42 per maand: toegankelijk voor een breed scala aan ondernemers

Wil je weten wat een AOV voor jou kost en welke dekking bij jouw situatie past? Stel je AOV samen en ontdek in een paar stappen wat de mogelijkheden zijn.

Goed om te weten

Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies. Lees meer over wie wij zijn.

Gerelateerde artikelen

• Hoe regel je zwangerschapsverlof als ZZP'er?
• Welke autokosten kun je aftrekken als ZZP'er?
• Wie heeft de beste AOV-verzekering?
• Is een AOV verplicht als ZZP?
• Wat kost een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp in 2026?