Wanneer lijkt een interim-opdracht te veel op loondienst?

Een interim-opdracht lijkt te veel op loondienst wanneer de zelfstandige structureel werkt onder gezag van de opdrachtgever, persoonlijk verplicht is de opdracht uit te voeren en daarvoor een vaste vergoeding ontvangt. Dit wordt schijnzelfstandigheid genoemd. De grens tussen een echte zzp-opdracht en een verkapte arbeidsovereenkomst hangt af van meerdere samenhangende factoren, en in 2026 controleert de Belastingdienst hier actief op. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de grens tussen interim-opdracht en loondienst.

Welke kenmerken maken een opdracht verdacht als loondienst?

Een interim-opdracht krijgt de kenmerken van loondienst wanneer er sprake is van een gezagsverhouding, persoonlijke arbeidsplicht en loonbetaling. Dit zijn de drie wettelijke elementen van een arbeidsovereenkomst. Zijn alle drie aanwezig, dan is er juridisch gezien geen zelfstandige opdracht maar een dienstverband, ongeacht wat er in het contract staat.

In de praktijk zijn er concrete signalen die een opdracht verdacht maken:

Vaste werktijden en werklocatie die door de opdrachtgever worden bepaald
Directe aansturing door een leidinggevende van de opdrachtgever
Persoonlijke uitvoeringsplicht zonder de mogelijkheid een vervanger in te sturen
Langdurige samenwerking met één opdrachtgever als enige of dominante bron van inkomsten
Integratie in de organisatie, zoals deelname aan teamvergaderingen, gebruik van bedrijfsmiddelen of een eigen werkplek op kantoor
Vaste maandelijkse vergoeding ongeacht het geleverde resultaat

Geen van deze signalen is op zichzelf doorslaggevend. De Belastingdienst en rechters kijken naar het totaalplaatje. Hoe meer kenmerken van loondienst aanwezig zijn, hoe groter het risico dat de opdracht als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt.

Wat zegt de Belastingdienst over schijnzelfstandigheid?

De Belastingdienst hanteert het standpunt dat de feitelijke situatie bepaalt of iemand zelfstandig is, niet de papieren constructie. Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand formeel als zzp’er werkt maar in de praktijk functioneert als werknemer. Vanaf 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst hier actief op, na jaren van gedoogbeleid.

Voor de beoordeling gebruikt de Belastingdienst een set criteria die grotendeels voortkomen uit jurisprudentie, waaronder het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad uit 2023. Daarin werd bevestigd dat de werkwijze in de praktijk zwaarder weegt dan contractuele afspraken op papier.

Concreet let de Belastingdienst op:

Of de zzp’er werkt voor meerdere opdrachtgevers of vrijwel uitsluitend voor één
Of de zzp’er ondernemersrisico loopt, zoals eigen investeringen en aansprakelijkheid
Of de zzp’er zich in de markt presenteert als zelfstandige ondernemer
Of er een modelovereenkomst wordt gebruikt die door de Belastingdienst is goedgekeurd

Opdrachtgevers die zzp’ers inschakelen zonder deze toets te doen, lopen het risico op naheffingen van loonbelasting en sociale premies, met terugwerkende kracht.

Hoe verschilt een interim-opdracht van een arbeidsovereenkomst?

Het kernverschil tussen een interim-opdracht en een arbeidsovereenkomst zit in drie elementen: gezag, persoonlijke arbeid en loon. Bij een echte interim-opdracht werkt de zelfstandige op basis van een resultaatsverplichting, bepaalt zelf hoe het werk wordt uitgevoerd en draagt zelf ondernemersrisico. Bij een arbeidsovereenkomst werkt de werknemer onder gezag van de werkgever, die bepaalt hoe en wanneer het werk plaatsvindt.

Kenmerken van een echte interim-opdracht

De zzp’er is vrij in het bepalen van werktijden en werkwijze
Er is een duidelijk omschreven resultaat of deliverable afgesproken
De zzp’er kan zich laten vervangen door een gekwalificeerde collega
De zzp’er werkt voor meerdere opdrachtgevers
De zzp’er factureert op basis van geleverd werk, niet op basis van gewerkte uren in loondienststijl

Kenmerken van een arbeidsovereenkomst

De werkgever geeft directe instructies over hoe het werk wordt gedaan
Er is een vaste arbeidsplaats en vaste werktijden
De werknemer heeft recht op doorbetaling bij ziekte
De werkgever draagt premies af voor sociale verzekeringen
Ontslag is gebonden aan wettelijke regels en ontslagbescherming

In de praktijk zitten veel interim-opdrachten in een grijs gebied. Een opdracht van zes maanden bij één opdrachtgever, met een vaste werkplek en wekelijks overleg met de manager, heeft al snel meer weg van loondienst dan van een vrije opdracht.

Wanneer loopt een opdrachtgever risico bij een zzp’er?

Een opdrachtgever loopt risico op naheffingen en boetes wanneer de feitelijke werksituatie van de ingehuurde zzp’er de kenmerken heeft van een arbeidsovereenkomst. De Belastingdienst kan in dat geval de opdrachtgever aanspreken voor niet-afgedragen loonbelasting en premies, soms met terugwerkende kracht over meerdere jaren.

Specifieke situaties waarbij het risico voor de opdrachtgever stijgt:

De zzp’er werkt langer dan zes maanden aaneengesloten voor dezelfde opdrachtgever
De zzp’er voert exact dezelfde werkzaamheden uit als vaste werknemers
De opdrachtgever stuurt de zzp’er direct aan via een leidinggevende
Er is geen goedgekeurde modelovereenkomst of de feitelijke situatie wijkt af van de overeenkomst
De zzp’er heeft geen andere opdrachtgevers en is financieel afhankelijk van één partij

Opdrachtgevers doen er verstandig aan de werksituatie periodiek te toetsen aan de geldende criteria en te werken met overeenkomsten die de zelfstandigheid van de zzp’er duidelijk vastleggen, inclusief de mogelijkheid tot vervanging en de afwezigheid van een gezagsverhouding.

Wat kan een zzp’er doen om schijnzelfstandigheid te voorkomen?

Een zzp’er kan schijnzelfstandigheid voorkomen door de feitelijke werksituatie zo in te richten dat die overeenkomt met echte zelfstandigheid. Dat betekent: meerdere opdrachtgevers hebben, ondernemersrisico dragen, zelf bepalen hoe het werk wordt uitgevoerd en zich aantoonbaar als ondernemer in de markt begeven.

Praktische stappen om schijnzelfstandigheid te vermijden:

Werk voor meerdere opdrachtgevers. Financiële afhankelijkheid van één opdrachtgever is een van de sterkste indicatoren van schijnzelfstandigheid.
Leg resultaatafspraken vast. Omschrijf in de overeenkomst wat er wordt opgeleverd, niet hoeveel uur je aanwezig bent.
Gebruik een goedgekeurde modelovereenkomst. De Belastingdienst heeft modelovereenkomsten gepubliceerd die de zelfstandigheid van de opdrachtnemer bevestigen.
Zorg voor vervangbaarheid. Leg contractueel vast dat je jezelf kunt laten vervangen en maak daar indien mogelijk gebruik van.
Investeer in je eigen onderneming. Eigen tools, een eigen website, eigen klanten en eigen aansprakelijkheid versterken de positie als zelfstandige.
Vermijd integratie in de organisatie. Neem niet deel aan interne personeelsbijeenkomsten of bedrijfsuitjes die exclusief voor werknemers zijn bedoeld.

Naast de werkinhoudelijke kant is het ook verstandig om je financieel voor te bereiden op de risico’s van het zelfstandig ondernemerschap, waaronder ziekte en arbeidsongeschiktheid. Als zzp’er heb je immers geen recht op loondoorbetaling bij ziekte.

Wat zijn de gevolgen als een opdracht toch als loondienst wordt aangemerkt?

Als de Belastingdienst of een rechter een opdracht als arbeidsovereenkomst aanmerkt, heeft dat verstrekkende gevolgen voor zowel de zzp’er als de opdrachtgever. De opdrachtgever wordt dan beschouwd als werkgever en moet alsnog loonbelasting en sociale premies afdragen, inclusief werkgeverslasten. De zzp’er verliest de fiscale voordelen van het ondernemerschap.

Gevolgen voor de opdrachtgever

Naheffing van loonbelasting en premies volksverzekeringen, mogelijk met terugwerkende kracht
Boetes opgelegd door de Belastingdienst
De zzp’er krijgt met terugwerkende kracht recht op arbeidsrechtelijke bescherming, zoals ontslagbescherming en doorbetaling bij ziekte
Reputatieschade en juridische procedures

Gevolgen voor de zzp’er

Verlies van zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling
Mogelijke terugvordering van eerder ontvangen toeslagen
Verlies van de status als ondernemer voor de inkomstenbelasting
In sommige gevallen aanspraak op WW of andere werknemersrechten, maar dit brengt ook verplichtingen met zich mee

De gevolgen kunnen financieel fors uitpakken. Zowel zzp’ers als opdrachtgevers hebben er belang bij de situatie tijdig te beoordelen en waar nodig aan te passen.

Zo helpt SharePeople zzp’ers bij financiële zekerheid

Of je nu als interim-professional werkt of als freelancer, als zelfstandige draag je zelf het risico als je ziek wordt of tijdelijk niet kunt werken. Er is geen werkgever die je loon doorbetaalt. Precies daar biedt SharePeople een concrete oplossing.

SharePeople biedt een AOV die specifiek is ontwikkeld voor zelfstandigen zonder fysiek werk, zoals consultants, interim-managers, marketeers en IT-professionals. Ontdek hoe SharePeople voor jou werkt en wat je kunt verwachten:

Dekking van €1.000 tot €5.000 netto per maand, afgestemd op jouw situatie
Keuze uit twee jaar dekking of dekking tot aan je pensioen
Een wachttijd van twee maanden, waarna uitbetaling plaatsvindt in de derde maand
Begeleiding vanaf de eerste ziektedag door een gespecialiseerde Adviseur Werkvermogen
Een AOV is al mogelijk vanaf €42 per maand
Aanmelding binnen drie minuten via een volledig digitale procedure

SharePeople combineert een solidair crowdsurance-model met traditionele verzekering, zodat premies laag blijven en elke euro terechtkomt bij wie het nodig heeft. Meer dan 15.000 ondernemers gingen je al voor.

Wil je weten wat een AOV voor jou kost? Stel je AOV samen en zie direct wat bij jouw situatie past.

bereken je AOV

Goed om te weten

Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn huidige opdracht het risico loopt als loondienst te worden aangemerkt?

Een snelle zelfcheck: werk je al langer dan zes maanden voor één opdrachtgever, heb je een vaste werkplek en werktijden, en word je direct aangestuurd door een leidinggevende? Dan zijn er al meerdere rode vlaggen. Gebruik de webmodule Beoordeling Arbeidsrelaties (WBAB) van de Belastingdienst als eerste oriëntatie, en overweeg daarna een gesprek met een fiscalist of juridisch adviseur die gespecialiseerd is in arbeidsrecht voor zelfstandigen.

Mag ik als zzp'er wel jarenlang voor dezelfde opdrachtgever werken zonder in de problemen te komen?

Een langdurige samenwerking met één opdrachtgever is op zichzelf niet verboden, maar verhoogt wel het risico op kwalificatie als loondienst — zeker als ook andere kenmerken van een arbeidsovereenkomst aanwezig zijn. Om dit risico te beperken, is het verstandig om tegelijkertijd voor andere opdrachtgevers te werken, resultaatgerichte afspraken te maken en de feitelijke werksituatie periodiek te toetsen aan de criteria voor zelfstandigheid.

Wat is een goedgekeurde modelovereenkomst en waar vind ik die?

Een modelovereenkomst is een door de Belastingdienst beoordeeld contract dat bevestigt dat er bij correcte naleving geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Je vindt actuele, goedgekeurde modelovereenkomsten op de website van de Belastingdienst (belastingdienst.nl) onder het kopje ‘Modelovereenkomsten’. Let op: het gebruiken van een modelovereenkomst biedt alleen bescherming als de feitelijke werksituatie ook daadwerkelijk overeenkomt met wat er in de overeenkomst staat.

Wat moet ik doen als mijn opdrachtgever mij vraagt om in loondienst te treden vanwege het risico op schijnzelfstandigheid?

Dit is een situatie die steeds vaker voorkomt nu de Belastingdienst actief handhaaft. Ga eerst na of de opdracht inderdaad de kenmerken heeft van loondienst, want soms is het risico kleiner dan de opdrachtgever denkt. Als de opdracht structureel de kenmerken van een dienstverband heeft, zijn er alternatieven te verkennen: werken via een payrollconstructie, de opdrachtstructuur aanpassen zodat echte zelfstandigheid wordt hersteld, of besluiten de opdracht te beëindigen en nieuwe klanten te zoeken die beter passen bij jouw zelfstandige werkwijze.

Kan ik als zzp'er met terugwerkende kracht aanspraak maken op werknemersrechten als mijn opdracht als loondienst wordt aangemerkt?

Ja, dat is juridisch mogelijk. Als een rechter of de Belastingdienst vaststelt dat er feitelijk sprake was van een arbeidsovereenkomst, kun je met terugwerkende kracht aanspraak maken op rechten zoals doorbetaling bij ziekte, vakantiegeld en ontslagbescherming. Dit klinkt voordelig, maar brengt ook nadelen mee: je verliest fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek en mogelijk moeten eerder ontvangen toeslagen worden terugbetaald.

Hoe bescherm ik mezelf financieel als zzp'er tegen het risico van ziekte of arbeidsongeschiktheid?

Als zelfstandige heb je geen recht op loondoorbetaling bij ziekte, dus financiële bescherming moet je zelf regelen. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is daarvoor de meest directe oplossing: die keert een maandelijks bedrag uit als je door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet kunt werken. Bepaal eerst welk netto maandinkomen je minimaal nodig hebt om je vaste lasten te dekken, en kies een verzekering die daarbij aansluit — zoals de AOV van SharePeople, die al vanaf €42 per maand beschikbaar is voor zelfstandigen zonder fysiek werk.

Zijn er sectoren of beroepsgroepen waarbij het risico op schijnzelfstandigheid groter is?

Ja, de Belastingdienst richt zich in de handhaving met name op sectoren waar zzp’ers structureel dezelfde werkzaamheden uitvoeren als vaste werknemers, zoals de zorg, het onderwijs, de bouw en de IT. Ook interim-managers en consultants die langdurig bij één opdrachtgever werken vallen steeds vaker onder de aandacht. In deze sectoren is het extra belangrijk om de zelfstandigheid goed te documenteren en de werksituatie regelmatig te laten toetsen.