Is een AOV verplicht als ZZP?

Een AOV is als zzp’er niet wettelijk verplicht. Je bent als zelfstandige vrij om zelf te bepalen of en hoe je je inkomen beschermt bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Dat betekent echter niet dat je zonder risico zit: wie ziek wordt zonder dekking, valt terug op eigen spaargeld of heeft helemaal geen inkomen. In dit artikel lees je wat de gevolgen zijn van geen AOV, welke regels er gelden en wanneer een AOV-verzekering voor zzp’ers echt verstandig is.

Wat gebeurt er als een zzp’er ziek wordt zonder AOV?

Als een zzp’er ziek wordt zonder AOV, stopt het inkomen direct. Er is geen werkgever die doorbetaalt en er is geen wettelijk vangnet dat automatisch inspringt. Je bent volledig afhankelijk van eigen reserves of hulp uit je omgeving. Hoe lang je dat volhoudt, hangt af van hoeveel je gespaard hebt.

In de praktijk betekent dit dat veel zelfstandigen bij langdurige ziekte snel in financiële problemen komen. Vaste lasten zoals huur, hypotheek, boodschappen en zorgverzekering lopen gewoon door, ook als er geen opdrachten binnenkomen. Een burn-out, een operatie of een chronische klacht kan zomaar weken of maanden duren.

Wie na twee jaar arbeidsongeschiktheid nog steeds niet kan werken, kan een beroep doen op de Tozo of de Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen), maar deze regelingen zijn inkomensafhankelijk en bieden doorgaans niet meer dan bijstandsniveau. Dat is voor de meeste ondernemers een forse terugval ten opzichte van hun gebruikelijke inkomen.

Juist voor kenniswerkers zoals consultants, marketeers en IT’ers is het risico groot. Het werk is mentaal intensief en burn-out of langdurige psychische klachten zijn een van de meest voorkomende oorzaken van uitval bij deze groep. Dat soort herstel duurt vaak langer dan een gebroken been.

Welke wettelijke verplichtingen gelden er voor zzp’ers rond verzekeringen?

Er zijn voor zzp’ers geen wettelijke verplichtingen om een AOV af te sluiten. De overheid schrijft niet voor dat je je inkomen bij ziekte moet verzekeren. Wel zijn er een paar verzekeringen die in specifieke situaties verplicht kunnen zijn, maar een arbeidsongeschiktheidsverzekering hoort daar niet bij.

Wat wel verplicht is voor iedere inwoner van Nederland, ongeacht of je in loondienst bent of zzp’er, is een zorgverzekering. Die dekt medische kosten, maar niet je inkomensverlies als je door ziekte niet kunt werken.

Sommige opdrachtgevers of branches stellen in hun contracten of cao’s dat je bepaalde verzekeringen moet hebben, zoals een beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Maar ook dat is geen wettelijke verplichting, eerder een contractuele voorwaarde.

Er zijn wel plannen geweest om een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers in te voeren. In 2026 wordt hier nog steeds over gesproken en de politieke discussie is nog niet afgerond. Tot die tijd blijft het een persoonlijke keuze om je al dan niet te verzekeren.

Wat is het verschil tussen een AOV en andere inkomensregelingen voor zzp’ers?

Een AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering) keert maandelijks een bedrag uit als je door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet kunt werken. Andere regelingen zoals de Tozo, het Bbz of een spaarbuffer bieden ook een vorm van opvang, maar werken fundamenteel anders en bieden doorgaans minder zekerheid of een lagere uitkering.

AOV versus overheidsvangnet

Het overheidsvangnet voor zzp’ers is beperkt. De Tozo was een tijdelijke coronamaatregel en is inmiddels afgelopen. Het Bbz is een permanente regeling, maar is inkomens- en vermogensafhankelijk. Dat betekent dat je eerst je eigen spaargeld moet opmaken voordat je in aanmerking komt. Bovendien biedt het Bbz niet meer dan bijstandsniveau, wat voor de meeste ondernemers een grote terugval is.

AOV versus zelf sparen

Zelf een buffer opbouwen is een alternatief, maar heeft een groot nadeel: je weet niet wanneer je ziek wordt. Als je in het eerste jaar van je onderneming uitvalt, is er waarschijnlijk nog weinig gespaard. Een AOV biedt bescherming vanaf de eerste dag dat je verzekerd bent, ongeacht hoe lang je al ondernemer bent. Een volledige AOV vergelijking helpt je inzien welke optie bij jouw situatie past.

Wanneer is een AOV afsluiten als zzp’er verstandig?

Een AOV afsluiten als zzp’er is verstandig zodra je inkomen afhankelijk is van je eigen inzet en je geen of beperkte financiële buffer hebt om langdurige uitval op te vangen. Voor de meeste zelfstandigen is dat vrijwel direct van toepassing, zeker als je vaste lasten hebt zoals een hypotheek of kinderen.

Er zijn een paar situaties waarbij een AOV extra urgent is:

• Je hebt geen partner met inkomen die jouw lasten kan opvangen bij ziekte
• Je hebt een hypotheek of andere vaste financiële verplichtingen
• Je werkt al meerdere jaren als zzp’er en hebt geen grote spaarbuffer opgebouwd
• Je werkt in een sector met een hoger risico op burn-out of langdurige uitval
• Je wilt financiële zekerheid zonder afhankelijk te zijn van het beperkte overheidsvangnet

Er zijn ook situaties waarbij je misschien bewust kiest om geen AOV af te sluiten, bijvoorbeeld als je een aanzienlijke spaarbuffer hebt, een partner met stabiel inkomen of als je verwacht binnen korte tijd terug te keren naar loondienst. Maar ook dan is het verstandig om de risico’s bewust af te wegen in plaats van er simpelweg niet bij stil te staan.

Hoeveel kost een AOV voor een zzp’er gemiddeld?

De kosten van een AOV voor een zzp’er variëren sterk en hangen af van factoren zoals leeftijd, beroep, gewenste dekking, wachttijd en looptijd. Globaal liggen de maandpremies voor een traditionele AOV tussen de €100 en €400 per maand, maar voor sommige beroepen of hogere dekkingen kan dat oplopen.

De belangrijkste factoren die de prijs bepalen zijn:

• Leeftijd: hoe ouder je bent, hoe hoger de premie doorgaans is
• Beroep: kenniswerkers vallen meestal in een lagere risicocategorie dan mensen met fysiek werk
• Gewenste uitkering: een hogere maandelijkse uitkering betekent een hogere premie
• Wachttijd: de periode die je zelf overbrugt voordat de uitkering ingaat; een langere wachttijd kan de premie verlagen. Overweeg welke wachttijd bij jouw financiële situatie past
• Looptijd: dekking tot pensioen is duurder dan dekking voor twee jaar

Traditionele AOV’s zijn voor veel zzp’ers te duur of te complex. Dat is precies waarom collectieve en hybride modellen in populariteit zijn gegroeid. Deze modellen werken met lagere kosten doordat gezonde deelnemers samen de risico’s dragen.

Hoe kies je de juiste AOV als zzp’er?

De juiste AOV als zzp’er kies je door te beginnen met je eigen financiële situatie: wat heb je minimaal nodig per maand om je vaste lasten te dekken? Dat bedrag is je vertrekpunt voor de gewenste uitkering. Daarna weeg je de looptijd, wachttijd en het type verzekering af op basis van je persoonlijke omstandigheden.

Denk bij het kiezen aan de volgende stappen:

1. Bepaal je benodigde netto-inkomen: bereken welk maandelijks bedrag je nodig hebt bij ziekte om rond te komen
2. Kies een passende wachttijd: hoe langer de wachttijd, hoe lager de premie. Overweeg of je de eerste maanden zelf kunt overbruggen met spaargeld
3. Bepaal de looptijd: wil je dekking voor twee jaar of tot aan je pensioen?
4. Vergelijk soorten verzekeringen: traditionele AOV, broodfonds, collectief model of een combinatie
5. Let op de voorwaarden: wat wordt precies verstaan onder arbeidsongeschiktheid? Geldt dat voor je eigen beroep of voor elk beroep?
6. Vraag advies: een persoonlijk gesprek helpt je de opties te vergelijken op basis van jouw situatie

Het is ook belangrijk om te weten hoe de uitbetaling werkt. Bij veel verzekeringen geldt een wachttijd die je zelf overbrugt. Controleer altijd wanneer de uitbetaling daadwerkelijk start, zodat je niet voor verrassingen staat.

Hoe SharePeople helpt bij het regelen van jouw AOV als zzp’er

SharePeople biedt een toegankelijke en betaalbare AOV-oplossing die speciaal is ontworpen voor zzp’ers, freelancers en ondernemers zonder fysiek werk. In plaats van een dure traditionele verzekering werkt SharePeople met een combinatie van crowdsurance en een traditionele verzekering: gezonde ondernemers doneren maandelijks aan collega’s die tijdelijk uitvallen. Elke euro gaat direct naar wie het nodig heeft.

Wat SharePeople concreet biedt:

• Flexibele dekking van €1.000 tot €5.000 netto per maand
• Keuze tussen twee jaar dekking of dekking tot aan je pensioen
• Een standaard wachttijd van twee maanden, waarna de uitbetaling plaatsvindt in de derde maand
• Professionele begeleiding vanaf de eerste ziektedag door gespecialiseerde adviseurs werkvermogen
• Een snelle, digitale aanmelding die je in drie minuten regelt
• Transparante premies die worden aangepast op basis van het gezondheidspercentage van jouw beroepsgroep

Meer dan 15.000 ondernemers gingen je al voor. Wil je weten wat een AOV via SharePeople jou kost? Een AOV is mogelijk vanaf €42 per maand. Stel je AOV samen en zie direct wat de mogelijkheden zijn. Heb je vragen of wil je persoonlijk advies? Plan een persoonlijk gesprek in en we helpen je verder. Wil je eerst meer weten over hoe het werkt? Lees hoe SharePeople werkt.

Goed om te weten
Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.

Gerelateerde artikelen

• 8 manieren om als ZZP’er financieel veilig te blijven
• Wanneer heb je recht op uitkering uit je arbeidsongeschiktheidsverzekering?
• Is crowdsurance veiliger dan traditionele verzekeringen?
• Wat zijn de beste arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers?
• Wat gebeurt er zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering als zzp’er?