Hoe lang moet je arbeidsongeschikt zijn voor uitkering?
Voor een uitkering bij arbeidsongeschiktheid moet je in Nederland meestal een bepaalde periode zelf overbruggen voordat de uitkering start. Dit wordt de wachttijd genoemd. Bij ons is dat standaard 2 maanden. De daadwerkelijke uitbetaling vindt plaats in de derde maand. De wachttijd kan variëren van direct tot wel een jaar, afhankelijk van de gekozen dekking.
Wat is een wachttijd bij arbeidsongeschiktheid precies?
Een wachttijd is de periode tussen het moment dat je arbeidsongeschikt raakt en het moment waarop je eerste uitkering binnenkomt. Tijdens deze periode moet je je inkomen zelf opvangen. De wachttijd bestaat omdat dit de premiekosten verlaagt en zorgt dat de verzekering of regeling alleen ingaat bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Het is belangrijk om te begrijpen dat ziek zijn en arbeidsongeschikt zijn niet hetzelfde is. Je bent ziek als je niet lekker bent, maar pas arbeidsongeschikt als je door die ziekte of een ongeval niet meer kunt werken en daardoor inkomen misloopt. De wachttijd gaat in vanaf het moment dat je arbeidsongeschikt bent, niet vanaf het moment dat je je ziek meldt.
Bij traditionele verzekeringen heet dit vaak een wachttermijn of eigen risicoperiode. Bij moderne oplossingen zoals collectieve regelingen voor zzp’ers werkt het vergelijkbaar: je vangt de eerste maanden zelf op, waarna de groep of verzekering je ondersteunt. Dit maakt arbeidsongeschiktheidsverzekeringen toegankelijker en betaalbaarder, vooral voor freelancers en ondernemers die net starten.
Hoelang is de standaard wachttijd voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering?
De meest voorkomende wachttijd bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers is 2 maanden. Dit betekent dat je vanaf de derde maand een uitkering ontvangt. Deze standaard is populair omdat het een goede balans biedt tussen betaalbaarheid en bescherming tegen langdurige uitval.
In de Nederlandse markt vind je verschillende opties:
- Directe dekking: geen wachttijd, uitkering vanaf dag één. Dit is de duurste optie en vaak alleen beschikbaar via traditionele verzekeraars.
- 30 dagen wachttijd: je vangt de eerste maand zelf op. Deze optie is duurder dan 2 maanden wachttijd.
- 2 maanden wachttijd: uitkering start in de derde maand. Dit biedt een goede balans tussen betaalbaarheid en bescherming.
- 90 dagen (drie maanden) wachttijd: uitkering start in de vierde maand. Dit verlaagt je maandelijkse premie aanzienlijk.
- 2 jaar wachttijd: de goedkoopste optie, maar vraagt een stevige financiële buffer. Dit is ook de geplande wachttijd bij de voorgenomen verplichte AOV via het UWV.
De wachttijd heeft direct invloed op je premie. Hoe langer je zelf kunt opvangen, hoe lager je maandelijkse kosten. Een zzp’er die kiest voor 2 maanden wachttijd betaalt bijvoorbeeld rond de €40 per maand, terwijl directe dekking al snel twee tot drie keer zo duur is.
Voor kenniswerkers zoals consultants, marketeers of IT’ers is 2 maanden vaak een realistische keuze. De meeste kortdurende ziektes zijn binnen die tijd voorbij, terwijl langdurige arbeidsongeschiktheid door burn-out of andere aandoeningen wel wordt afgedekt.
Wat gebeurt er tijdens de wachttijd als je arbeidsongeschikt bent?
Tijdens de wachttijd ontvang je geen uitkering en moet je je inkomen volledig zelf opvangen. Je vaste lasten zoals hypotheek, verzekeringen en abonnementen lopen gewoon door, terwijl je inkomen wegvalt. Dit is precies waarom een financiële buffer zo belangrijk is voor elke ondernemer.
Je staat er echter niet helemaal alleen voor. Bij moderne arbeidsongeschiktheidsoplossingen krijg je vaak wel direct begeleiding, ook tijdens de wachttijd. Een adviseur werkvermogen denkt met je mee over je herstel en helpt je om zo snel mogelijk weer aan de slag te gaan. Deze begeleiding start vanaf de eerste ziektedag, niet pas na de wachttijd.
Praktische stappen die je kunt nemen tijdens de wachttijd:
- Meld je arbeidsongeschiktheid direct bij je verzekeraar of aanbieder, ook al start de uitkering pas later.
- Gebruik eventuele spaargelden of een kredietfaciliteit om je vaste lasten te dekken.
- Overleg met je opdrachtgevers of je werk tijdelijk kunt aanpassen of uitstellen.
- Maak gebruik van de begeleiding die je aanbieder biedt om je herstel te versnellen.
- Bereid de documentatie voor die je nodig hebt zodra je uitkering start, zoals een doktersverklaring.
Sommige ondernemers proberen tijdens de wachttijd toch te blijven werken, maar dit kan je herstel vertragen. Het is verstandiger om echt de tijd te nemen om te herstellen, zodat je daarna duurzaam weer aan de slag kunt.
Hoe kies je de juiste wachttijd voor jouw situatie?
De juiste wachttijd hangt af van je financiële buffer, je type werk en je risicobereidheid. Als vuistregel geldt: kies een wachttijd die overeenkomt met het aantal maanden dat je je vaste lasten kunt betalen zonder inkomsten. Voor de meeste zzp’ers is dit twee tot drie maanden. Wil je weten wat een passende uitkering voor jou zou zijn? Bereken je AOV op basis van jouw persoonlijke situatie.
Stel jezelf deze vragen:
- Hoeveel spaargeld heb ik beschikbaar voor noodgevallen?
- Wat zijn mijn maandelijkse vaste lasten (hypotheek, verzekeringen, abonnementen)?
- Hoe stabiel is mijn inkomen en heb ik terugkerende opdrachtgevers?
- Werk ik vooral mentaal intensief of ook fysiek, en wat is mijn risico op langdurige uitval?
- Kan ik tijdens ziekte nog deeltijd werken of moet ik volledig stoppen?
Een voorbeeld: stel je hebt €5.000 spaargeld en je vaste lasten zijn €2.000 per maand. Dan kun je twee tot drie maanden overbruggen, wat een wachttijd van 2 maanden realistisch maakt. Heb je meer reserves, dan kun je overwegen om drie maanden wachttijd te kiezen en zo je premie te verlagen.
Voor startende ondernemers met weinig buffer is een kortere wachttijd verstandig, ook al kost dit meer. Je wilt niet in financiële problemen komen als je net bent begonnen. Ervaren ondernemers met stabiele inkomsten en reserves kunnen juist besparen door een langere wachttijd te kiezen.
Denk ook aan je type werk. Als IT’er of consultant met vooral mentale arbeid is je grootste risico burn-out of langdurige stress. Deze aandoeningen duren meestal langer dan 2 maanden, dus een kortere wachttijd voegt minder waarde toe dan voor iemand die ook fysiek werk doet.
Kun je de wachttijd verkorten of overslaan?
Ja, je kunt kiezen voor een kortere wachttijd of zelfs directe dekking, maar dit verhoogt je premie aanzienlijk. Een verzekering zonder wachttijd kost al snel twee tot drie keer zoveel als een vergelijkbare dekking met 2 maanden wachttijd. Voor de meeste zzp’ers is dit geen verstandige investering.
De kostenverhoging komt doordat verzekeraars vaker moeten uitbetalen bij kortere wachttijden. Ook kortdurende ziektes van enkele weken vallen dan onder de dekking, wat het totale risico voor de verzekeraar vergroot. Dit rekenen ze door in de premie.
Wanneer kan een kortere wachttijd wel zinvol zijn?
- Je hebt weinig tot geen financiële buffer en kunt geen maand zonder inkomen.
- Je hebt een medische geschiedenis waardoor je verwacht vaker kortdurend uit te vallen.
- Je vaste lasten zijn zo hoog dat één maand zonder inkomen direct tot problemen leidt.
- Je bent net gestart als ondernemer en hebt nog geen reserves kunnen opbouwen.
Een veelvoorkomende misvatting is dat je met directe dekking meteen na één ziektedag uitkering krijgt. In de praktijk hanteren de meeste verzekeraars nog steeds een karensperiode van enkele dagen tot een week voordat de uitkering start. Lees dus altijd de voorwaarden goed door.
Voor de meeste kenniswerkers is 2 maanden wachttijd de beste keuze. Het houdt je premie betaalbaar terwijl je wel degelijk beschermd bent tegen langdurige arbeidsongeschiktheid, wat verreweg het grootste financiële risico vormt. Kortdurende ziektes van enkele weken kun je meestal zelf opvangen door werk uit te stellen of tijdelijk minder uren te maken.
De balans tussen betaalbaarheid en snelle toegang tot uitkering is persoonlijk. Maak een rekensom van je vaste lasten, bekijk je spaargeld en bepaal dan welke wachttijd bij jou past. Vergeet niet dat je de wachttijd later vaak kunt aanpassen als je situatie verandert.
Conclusie
De wachttijd bij arbeidsongeschiktheid bepaalt wanneer je uitkering start en heeft direct invloed op je premie. Voor de meeste zzp’ers en freelancers is 2 maanden wachttijd de beste keuze: betaalbaar en toch bescherming tegen langdurige uitval. Zorg dat je genoeg buffer hebt om die periode te overbruggen, en maak gebruik van begeleiding die vaak al vanaf dag één beschikbaar is.
Hoe SharePeople helpt bij wachttijd en arbeidsongeschiktheid
SharePeople biedt een betaalbare en toegankelijke oplossing voor zzp’ers en ondernemers die zich willen beschermen tegen arbeidsongeschiktheid. Met een wachttijd van 2 maanden krijg je vanaf je derde maand een inkomen via donaties van gezonde ondernemers in het collectief. Zo combineer je betaalbaarheid met betrouwbare bescherming.
Dit is wat SharePeople concreet voor je doet:
- Directe begeleiding vanaf dag één: Ook tijdens de wachttijd krijg je professionele ondersteuning van een adviseur werkvermogen die je helpt met herstel en re-integratie.
- Inkomen vanaf de derde maand: Na 2 maanden wachttijd ontvang je financiële ondersteuning uit het netwerk, zodat je vaste lasten gedekt blijven.
- Aansluiten in drie minuten: Geen ingewikkelde medische keuringen of eindeloze formulieren, je regelt je vangnet snel en eenvoudig online.
- Betaalbare premie: Door de collectieve aanpak blijven de kosten laag, terwijl je wel volledige bescherming hebt tegen langdurige arbeidsongeschiktheid.
- Flexibel en transparant: Je weet precies waar je aan toe bent, zonder verborgen voorwaarden of verrassingen achteraf.
Zorg dat je zeker bent van je inkomen, ook als het even tegenzit. Stel je AOV samen bij SharePeople en ervaar de zekerheid van een collectief vangnet dat bij jouw situatie als ondernemer past.
Veelgestelde vragen
Telt de wachttijd opnieuw als ik meerdere keren per jaar arbeidsongeschikt raak?
Dit hangt af van de voorwaarden van je verzekering. Bij de meeste verzekeraars geldt een nieuwe wachttijd alleen als je volledig hersteld bent en er minimaal enkele maanden tussen twee periodes van arbeidsongeschiktheid zitten. Als je binnen drie tot zes maanden opnieuw uitvalt door dezelfde aandoening, wordt dit meestal gezien als voortzetting en hoef je de wachttijd niet opnieuw door te maken. Check dit altijd in je polisvoorwaarden.
Kan ik tijdens de wachttijd nog deeltijd werken zonder dat dit mijn uitkering beïnvloedt?
Ja, deeltijd werken tijdens de wachttijd is mogelijk en heeft geen invloed op je latere uitkering, zolang je de arbeidsongeschiktheid eerlijk rapporteert. Het is zelfs aan te raden als je gedeeltelijk kunt werken, want dit versnelt vaak je herstel. Let wel op: als je meer dan 65-80% van je normale uren kunt werken, word je mogelijk niet als arbeidsongeschikt beschouwd en start je uitkering niet na de wachttijd.
Wat gebeurt er als ik tijdens de wachttijd volledig herstel?
Als je tijdens de wachttijd volledig herstelt en weer aan het werk gaat, start je uitkering niet en eindigt de melding. Dit is eigenlijk het beste scenario: je bent weer gezond zonder dat je verzekering hoefde uit te keren. Je moet wel altijd je herstel melden bij je verzekeraar of aanbieder. Als je later opnieuw arbeidsongeschikt raakt, begint een nieuwe wachttijd, tenzij het om dezelfde aandoening gaat binnen een korte periode.
Hoe bouw ik een financiële buffer op om de wachttijd te kunnen overbruggen?
Begin met het opzij zetten van een vast percentage van je maandomzet, bijvoorbeeld 10-20%. Bereken je minimale maandelijkse vaste lasten en streef naar een buffer van minimaal 2 maanden tot drie maanden aan vaste lasten. Open een aparte spaarrekening speciaal voor noodgevallen en raak dit geld niet aan voor andere doeleinden. Als ondernemer kun je ook overwegen om een kredietfaciliteit aan te vragen als vangnet, maar een echte spaarbuffer is altijd veiliger.
Verschilt de wachttijd tussen verschillende verzekeraars en hoe vergelijk ik dit?
Ja, verzekeraars bieden verschillende wachttijdopties aan, meestal variërend van 0 tot 2 jaar. Bij het vergelijken moet je niet alleen naar de wachttijd kijken, maar ook naar wat er tijdens die periode wordt geboden (zoals begeleiding), de premiekosten, en de uitkeringsvoorwaarden daarna. Maak een overzicht van je eigen financiële situatie en vraag offertes aan met verschillende wachttijden om te zien welke combinatie van premie en bescherming het beste bij je past.
Kan ik mijn wachttijd later aanpassen als mijn financiële situatie verandert?
Bij de meeste verzekeraars kun je de wachttijd aanpassen bij verlenging van je polis of tijdens specifieke wijzigingsmomenten. Een langere wachttijd instellen (om premie te besparen) is meestal eenvoudiger dan een kortere wachttijd aanvragen. Let op: bij sommige verzekeraars kan een verkorting van de wachttijd leiden tot een nieuwe medische keuring. Neem contact op met je verzekeraar om de mogelijkheden en eventuele voorwaarden te bespreken.
Moet ik de wachttijd ook doorlopen bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid?
Ja, de wachttijd geldt ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Als je bijvoorbeeld nog 40% kunt werken en dus 60% arbeidsongeschikt bent, begint de wachttijd vanaf het moment dat deze gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid is vastgesteld. Na de wachttijd ontvang je dan een uitkering naar rato van je arbeidsongeschiktheidspercentage. Dit betekent dat je bij 60% arbeidsongeschiktheid 60% van je verzekerde inkomen uitgekeerd krijgt.
Gerelateerde artikelen
- Wat is het verschil tussen een AOV en een WIA-uitkering?
- Is een arbeidsongeschiktheidsverzekering verplicht voor zzp’ers?
- Welke risico’s dekken arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zzp’ers?
- Hoe wordt arbeidsongeschiktheid vastgesteld bij zelfstandigen?
- Wat zijn de beste arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers?
