15.000 ondernemersHoe werkt indexatie bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering?
Indexatie bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering betekent dat je uitkering automatisch meestijgt met de inflatie of een ander vastgesteld percentage. Zonder indexatie verliest een vaste uitkering na verloop van tijd koopkracht, waardoor je bij langdurige arbeidsongeschiktheid steeds minder kunt kopen met hetzelfde bedrag. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over AOV-indexatie, zodat je begrijpt wat het is, wat het kost en of het voor jou als zzp’er relevant is.
Wat gebeurt er met je uitkering als je geen indexatie hebt?
Zonder indexatie blijft je AOV-uitkering gedurende de hele uitkeringsperiode op hetzelfde nominale bedrag staan. Door inflatie daalt de koopkracht van dat bedrag elk jaar een beetje. Bij een langdurige arbeidsongeschiktheid van vijf jaar of langer kan dit verschil oplopen tot een merkbaar lagere reële waarde van je maandelijkse uitkering.
Stel dat je een uitkering hebt van €2.500 netto per maand en er is gemiddeld twee procent inflatie per jaar. Na tien jaar is de koopkracht van die €2.500 gedaald naar het equivalent van ongeveer €2.050 in huidige euro’s. Je ontvangt nog steeds hetzelfde bedrag op papier, maar je kunt er minder mee betalen: je vaste lasten, boodschappen en zorgkosten zijn in die periode gestegen.
Voor kortlopende uitkeringen van een paar maanden maakt dit weinig verschil. Maar voor zzp’ers die dekking hebben tot aan het pensioen, is het ontbreken van indexatie een reëel risico. Juist wanneer je langdurig uitvalt, wil je zeker weten dat je uitkering zijn waarde behoudt.
Hoe werkt de indexatie van een AOV-uitkering precies?
Indexatie van een AOV-uitkering houdt in dat het bedrag dat je maandelijks ontvangt tijdens arbeidsongeschiktheid jaarlijks wordt verhoogd met een vooraf afgesproken percentage of index. Dit percentage is vaak gekoppeld aan de consumentenprijsindex (CPI), de loonontwikkeling of een vaste contractuele verhoging van bijvoorbeeld twee of drie procent per jaar.
In de praktijk werkt het zo: zodra je een uitkering ontvangt, wordt aan het einde van elk jaar het uitkeringsbedrag verhoogd. Als je AOV een indexatie van twee procent heeft en je ontvangt €2.000 per maand, dan stijgt dat bedrag het volgende jaar naar €2.040. Het jaar daarna naar €2.081, enzovoort. Over een langere periode zorgt dit ervoor dat je uitkering gelijke tred houdt met de stijging van je kosten van levensonderhoud.
Niet elke verzekeraar hanteert dezelfde systematiek. Er zijn drie veelvoorkomende vormen van indexatie bij een AOV:
- CPI-indexatie: de uitkering stijgt mee met de officiële inflatie, gemeten door het Centraal Bureau voor de Statistiek.
- Vaste indexatie: een contractueel vastgelegd percentage, ongeacht de werkelijke inflatie.
- Loonontwikkelingsindex: de uitkering volgt de gemiddelde loonontwikkeling in Nederland.
Welke vorm van toepassing is, staat altijd beschreven in je polisvoorwaarden. Het is verstandig dit na te lezen voordat je een AOV afsluit, zodat je weet wat je kunt verwachten bij een langdurige uitval.
Wat is het verschil tussen indexatie van de uitkering en van het verzekerde bedrag?
Indexatie van de uitkering verhoogt het bedrag dat je ontvangt tijdens een lopende arbeidsongeschiktheidsuitkering. Indexatie van het verzekerde bedrag verhoogt het maximale bedrag waarvoor je verzekerd bent voordat je uitvalt. Dit zijn twee verschillende mechanismen die elk een ander risico afdekken.
Indexatie van de uitkering
Dit type indexatie is relevant op het moment dat je daadwerkelijk arbeidsongeschikt bent en een uitkering ontvangt. Het zorgt ervoor dat de waarde van je maandelijkse uitkering niet wegebt door inflatie gedurende de uitkeringsperiode. Zoals hierboven beschreven, wordt het uitkeringsbedrag jaarlijks verhoogd zolang je de uitkering ontvangt.
Indexatie van het verzekerde bedrag
Dit type indexatie past het maximale verzekerde maandbedrag aan nog voordat je uitvalt. Als je inkomen als zzp’er in de loop der jaren groeit, kan het zijn dat het oorspronkelijk verzekerde bedrag niet meer aansluit bij je huidige inkomensniveau. Met indexatie van het verzekerde bedrag groeit je dekking automatisch mee, zonder dat je telkens een nieuwe aanvraag hoeft te doen. Dit beschermt je koopkracht op de lange termijn, ook als je nooit uitvalt.
Beide vormen van indexatie kunnen naast elkaar bestaan in één polis. In dat geval ben je zowel voor als tijdens een uitkeringsperiode beschermd tegen de gevolgen van inflatie.
Moet ik als zzp’er kiezen voor indexatie in mijn AOV?
Of indexatie zinvol voor je is als zzp’er hangt af van de looptijd van je gewenste dekking en je persoonlijke financiële situatie. Als je kiest voor dekking tot aan het pensioen, is indexatie doorgaans relevanter dan wanneer je slechts twee jaar dekking wilt. Hoe langer de potentiële uitkeringsperiode, hoe meer koopkracht er verloren kan gaan zonder indexatie.
Er zijn een paar overwegingen die je kunnen helpen bij deze afweging:
- Looptijd van de dekking: bij een polis die uitkeert tot je pensioen, loopt de uitkeringsperiode potentieel tientallen jaren. Zonder indexatie kan de reële waarde van je uitkering in die tijd flink dalen.
- Je leeftijd: hoe jonger je bent bij het afsluiten van een AOV, hoe langer de periode is waarin inflatie zijn effect kan hebben.
- Je vaste lasten: als je hypotheek, huur of andere vaste kosten meestijgen met de inflatie, wil je dat je uitkering dat ook doet.
- Je financiële buffer: heb je een ruime spaarbuffer die je kunt aanspreken bij langdurige uitval, dan is indexatie minder urgent dan wanneer je volledig afhankelijk bent van de uitkering.
Overweeg ook wat je maandelijkse premie mag kosten. Indexatie verhoogt de premie, en het is verstandig om te berekenen of die extra kosten in verhouding staan tot de bescherming die je ervoor terugkrijgt. Laat je informeren door een onafhankelijk adviseur als je twijfelt over wat in jouw situatie passend is.
Wat kost indexatie extra op je AOV-premie?
Indexatie verhoogt je maandelijkse AOV-premie, maar de exacte meerkosten variëren per verzekeraar, je leeftijd, je beroep en het type indexatie dat je kiest. Als algemene richtlijn geldt dat indexatie de premie met enkele procenten tot soms tien procent of meer kan verhogen ten opzichte van een polis zonder indexatie.
De hoogte van de meerkosten hangt onder andere af van:
- Het indexatiepercentage: een vaste indexatie van drie procent per jaar kost meer dan een koppeling aan de CPI, die in rustige jaren lager kan uitvallen.
- Je leeftijd bij afsluiten: jongere verzekerden betalen over een langere periode premie en de kans dat indexatie daadwerkelijk wordt toegepast is groter, wat de meerkosten beïnvloedt.
- De looptijd van de polis: een polis tot aan het pensioen met indexatie kost meer dan een polis met twee jaar dekking, simpelweg omdat de uitkeringsperiode langer kan zijn.
- Het verzekerde bedrag: hoe hoger het maandbedrag waarvoor je verzekerd bent, hoe groter het absolute bedrag dat door indexatie wordt verhoogd en hoe hoger de bijbehorende premie.
Concreet: als je een AOV hebt met een uitkering van €2.000 per maand en je betaalt daarvoor €80 per maand, dan kan indexatie de premie verhogen naar bijvoorbeeld €85 tot €90 per maand. Dat lijkt weinig, maar over tientallen jaren loopt dit op. Het is een afweging tussen zekerheid op de lange termijn en de maandelijkse lasten nu.
Hoe SharePeople je helpt bij het samenstellen van je AOV
Bij SharePeople, een transparante verzekeraar voor zzp’ers, stel je zelf je AOV samen op basis van wat bij jou past. Je kiest het verzekerde bedrag, de looptijd en de aanvullende opties die voor jou relevant zijn. SharePeople biedt flexibele dekking voor zzp’ers en kenniswerkers, met een maximum van €5.000 netto per maand. De wachttijd is standaard twee maanden, waarna de uitkering ingaat in de derde maand. Een AOV is al mogelijk vanaf €42 per maand.
Wat SharePeople onderscheidt:
- Een transparant systeem waarbij je precies weet waar je premie naartoe gaat
- Professionele begeleiding door gespecialiseerde adviseurs werkvermogen vanaf de eerste ziektedag
- Een digitale aanmeldprocedure die je in drie minuten kunt voltooien
- Flexibele keuze tussen twee jaar dekking of dekking tot aan het pensioen
- Meer dan 15.000 aangesloten ondernemers en duizenden positieve klantbeoordelingen
Wil je weten wat een AOV met of zonder indexatie voor jou kost? Stel je AOV samen en zie direct wat de opties voor jou betekenen.
Goed om te weten
Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.
Veelgestelde vragen
Kan ik indexatie later alsnog toevoegen aan mijn bestaande AOV?
In veel gevallen is het mogelijk om indexatie achteraf toe te voegen aan een bestaande AOV, maar dit is afhankelijk van de polisvoorwaarden van jouw verzekeraar. Sommige verzekeraars staan dit toe zonder medische herkeuring, terwijl anderen een nieuwe beoordeling vereisen. Het is verstandig om dit tijdig na te vragen, want hoe langer je wacht, hoe ouder je bent bij het toevoegen van de optie en hoe hoger de bijbehorende meerkosten doorgaans zijn.
Wat is een realistisch inflatiepercentage om rekening mee te houden bij het kiezen van indexatie?
Historisch gezien schommelt de inflatie in Nederland gemiddeld tussen de twee en drie procent per jaar, al kunnen er periodes zijn met hogere uitschieters, zoals we recent hebben gezien. Als vuistregel hanteren veel financieel adviseurs een langetermijninflatie van twee procent bij het doorrekenen van AOV-scenario’s. Kies je voor een vaste indexatie van twee of drie procent, dan dek je jezelf in de meeste scenario’s voldoende in tegen koopkrachtverlies op de lange termijn.
Geldt indexatie ook tijdens de wachttijd, of pas zodra de uitkering ingaat?
Indexatie is uitsluitend van toepassing op de daadwerkelijke uitkering en begint dus pas te lopen vanaf het moment dat je uitkering ingaat, niet tijdens de wachttijd. Bij SharePeople geldt standaard een wachttijd van twee maanden, waarna de uitkering ingaat in de derde maand. Pas vanaf dat moment wordt het uitkeringsbedrag jaarlijks geïndexeerd, mits je die optie hebt opgenomen in je polis.
Wat is een veelgemaakte fout bij het afsluiten van een AOV zonder indexatie?
Een veelgemaakte fout is dat zzp’ers het verzekerde bedrag afstemmen op hun huidige vaste lasten, maar geen rekening houden met de toekomstige stijging van die lasten door inflatie. Een uitkering van €2.500 per maand voelt vandaag toereikend, maar dekt over tien of vijftien jaar mogelijk niet meer dezelfde kosten. Wie daarnaast ook geen indexatie van het verzekerde bedrag heeft, loopt het risico dat zijn dekking achterblijft bij een groeiend inkomen als zzp’er.
Is indexatie fiscaal aftrekbaar als zzp'er?
De premie voor een AOV is als zzp’er in zijn geheel fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten, inclusief het deel dat je extra betaalt voor indexatie. Dit maakt de netto meerkosten van indexatie in de praktijk lager dan het brutobedrag doet vermoeden, afhankelijk van jouw belastingschijf. Raadpleeg je boekhouder of belastingadviseur voor de exacte impact op jouw persoonlijke situatie.
Hoe kan ik berekenen of indexatie voor mij de meerkosten waard is?
Een praktische manier is om de maandelijkse meerkosten van indexatie te vergelijken met het bedrag dat je uitkering zonder indexatie over de looptijd aan waarde verliest. Bereken hoeveel koopkracht een vaste uitkering verliest bij twee procent inflatie over de verwachte uitkeringsperiode, en vergelijk dat met de totale extra premie die je betaalt. Een onafhankelijk AOV-adviseur kan dit voor jou concreet doorrekenen op basis van jouw leeftijd, inkomen en gewenste looptijd.
Wat gebeurt er met de indexatie als ik gedeeltelijk arbeidsongeschikt ben?
Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid ontvang je doorgaans een proportionele uitkering op basis van het vastgestelde arbeidsongeschiktheidspercentage. De indexatie wordt in dat geval toegepast op het bedrag dat je daadwerkelijk ontvangt, niet op het volledige verzekerde bedrag. De exacte systematiek verschilt per verzekeraar en staat beschreven in de polisvoorwaarden, dus het is aan te raden dit specifiek na te vragen bij het afsluiten van je AOV.
