Welke gradaties van arbeidsongeschiktheid bestaan er?
Als zelfstandig ondernemer kom je verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid tegen, die aangeven in welke mate je niet meer kunt werken. Er worden percentages onderscheiden van 0-35%, 35-80% en 80-100% arbeidsongeschiktheid. Deze indeling bepaalt hoeveel inkomen je misloopt en welke ondersteuning je nodig hebt. Voor zzp’ers werkt dit anders dan voor werknemers, omdat je zelf verantwoordelijk bent voor je financiële zekerheid bij ziekte.
Wat betekent een gradatie van arbeidsongeschiktheid precies?
Een gradatie van arbeidsongeschiktheid geeft aan in welke mate je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Het is een percentage dat aangeeft hoeveel van je werkvermogen je bent kwijtgeraakt. Dit percentage bepaalt direct hoeveel inkomen je misloopt en welke ondersteuning je nodig hebt.
Het verschil tussen volledig en gedeeltelijk arbeidsongeschikt is belangrijk. Ben je volledig arbeidsongeschikt, dan kun je je werk helemaal niet meer doen. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid kun je nog wel werken, maar minder dan voorheen. Misschien kun je nog maar een paar uur per dag aan de slag, of moet je bepaalde taken laten liggen.
Deze indeling is belangrijk omdat het direct invloed heeft op je inkomen. Als je voor 50% arbeidsongeschikt bent, kun je in principe nog 50% van je werk doen en dus 50% van je inkomen verdienen. De andere 50% moet je opvangen via een verzekering of andere voorziening. Zonder goede dekking loop je dus de helft van je inkomen mis.
Voor ondernemers is dit extra relevant. Je hebt geen werkgever die je loon doorbetaalt tijdens ziekte. Elke dag dat je niet werkt, betekent geen inkomsten. Daarom is het belangrijk om te begrijpen hoe arbeidsongeschiktheid wordt ingedeeld en wat dat betekent voor jouw situatie.
Welke percentages arbeidsongeschiktheid worden er onderscheiden?
Er worden drie hoofdcategorieën onderscheiden: 0-35% arbeidsongeschikt betekent dat je nog grotendeels kunt werken, 35-80% is gedeeltelijk arbeidsongeschikt, en 80-100% is volledig arbeidsongeschikt. Deze percentages bepalen hoeveel van je werkvermogen je bent kwijtgeraakt.
Bij 0-35% arbeidsongeschiktheid kun je het meeste werk nog doen. Misschien heb je last van bepaalde klachten, maar je kunt je onderneming grotendeels blijven runnen. Je hebt waarschijnlijk geen of weinig recht op een uitkering.
Tussen 35% en 80% arbeidsongeschikt betekent dat je flink beperkt bent in je werk. Je kunt nog wel wat, maar lang niet alles. Als freelancer betekent dit dat je misschien nog opdrachten kunt aannemen, maar veel minder dan normaal. Dit percentage heeft grote gevolgen voor je inkomen.
Bij 80-100% arbeidsongeschiktheid kun je je werk nauwelijks of helemaal niet meer doen. Voor een zelfstandige betekent dit vaak dat je onderneming stil komt te liggen. Je bent volledig afhankelijk van een uitkering of verzekering om je inkomen op te vangen.
Belangrijk om te weten: dit systeem met vaste percentages geldt vooral voor werknemers via het UWV en de WIA-regeling. Voor zzp’ers werkt het anders, maar het helpt wel om deze indeling te begrijpen. Het geeft je een beeld van hoe ernstig verschillende situaties zijn en welke dekking je nodig hebt bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers.
Hoe wordt jouw mate van arbeidsongeschiktheid bepaald?
Je arbeidsongeschiktheidspercentage wordt bepaald door te kijken naar wat je nog wel en niet kunt doen in je werk. Voor werknemers doet een verzekeringsarts van het UWV dit, maar voor zzp’ers werkt het anders. Bij een verzekering bepaal je vaak samen met een arbeidsdeskundige of adviseur werkvermogen wat je nog kunt.
Bij de beoordeling wordt gekeken naar je functie en wat daarbij komt kijken. Welke taken horen bij je werk? Welke daarvan kun je nog uitvoeren met je huidige klachten? Als je bijvoorbeeld marketeer bent en last hebt van concentratieproblemen, dan beïnvloedt dat je werk anders dan wanneer je vooral fysiek werk doet.
Ook je mogelijkheden worden meegenomen. Kun je nog andere opdrachten aannemen? Kun je je werk aanpassen zodat je toch door kunt? Voor zelfstandigen is dit vaak flexibeler dan voor werknemers, omdat je zelf bepaalt hoe je werkt. Maar dat maakt de beoordeling ook ingewikkelder.
De duur van zo’n beoordeling verschilt per verzekeraar. Bij sommige aanbieders neemt een adviseur direct na je ziekmelding contact met je op om samen te bepalen voor welk percentage je arbeidsongeschikt bent, op basis van je skills en beperkingen. Dit gaat veel sneller dan bij traditionele verzekeraars, waar het proces weken of maanden kan duren.
Voor zzp’ers is het belangrijk om dit proces te begrijpen bij het kiezen van een verzekering. Sommige verzekeraars hanteren strenge medische keuringen, andere werken met eenvoudigere procedures. Er zijn oplossingen waarbij geen medische acceptatie nodig is voor de eerste twee jaar dekking, wat het een stuk toegankelijker maakt.
Wat is het verschil tussen tijdelijke en blijvende arbeidsongeschiktheid?
Tijdelijk ziek zijn betekent dat je binnen enkele weken of maanden weer aan de slag kunt, terwijl blijvende arbeidsongeschiktheid inhoudt dat je langdurig of permanent niet meer kunt werken. Dit onderscheid heeft grote gevolgen voor je als ondernemer.
Bij tijdelijke ziekte ben je een paar weken of maanden uit de roulatie. Vervelend, maar je kunt er meestal zelf voor zorgen dat je onderneming draaiende blijft of tijdelijk on hold gaat. De meeste ondernemers zijn binnen twee jaar weer volledig aan het werk. Daarom vangen veel regelingen de eerste twee jaar op via alternatieve constructies.
Gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid betekent dat je een deel van je werk nog kunt doen, maar niet alles. Als consultant kun je misschien nog adviesgesprekken voeren, maar geen lange rapporten meer schrijven door concentratieproblemen. Je verdient dus minder, maar niet niks. Dit vraagt om flexibele dekking die aansluit bij je daadwerkelijke inkomensverlies.
Volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid is het zwaarste scenario. Je kunt je werk helemaal niet meer doen en dat verandert ook niet meer. Voor een zelfstandige betekent dit dat je onderneming stopt en je volledig afhankelijk bent van een uitkering. Dit kan oplopen tot honderdduizenden euro’s aan gemist inkomen tot je pensioen.
De grens tussen tijdelijk ziek en arbeidsongeschikt ligt meestal rond de 8 weken. Ben je langer dan 8 weken voor minimaal 50% niet in staat om te werken? Dan spreek je van arbeidsongeschiktheid. Veel regelingen bieden daarom vanaf de derde ziektemaand ondersteuning, omdat je de eerste 8 weken zelf moet overbruggen.
Dit onderscheid is belangrijk voor je verzekeringskeuze. Wil je alleen je grootste risico afdekken, dan volstaat dekking voor twee jaar. Wil je ook zekerheid bij blijvende arbeidsongeschiktheid, dan heb je dekking tot je pensioen nodig. Beide opties zijn mogelijk, afhankelijk van wat bij jouw situatie past.
Hoe werkt arbeidsongeschiktheid voor zzp’ers anders dan voor werknemers?
Werknemers hebben automatisch recht op de WIA-uitkering via het UWV, terwijl zzp’ers helemaal geen automatische dekking hebben en zelf moeten verzekeren. Dit is het grootste verschil en heeft verstrekkende gevolgen voor je financiële zekerheid.
Voor werknemers geldt: word je arbeidsongeschikt, dan keurt een verzekeringsarts van het UWV je. Op basis van vaste percentages krijg je een WIA-uitkering. Dit systeem staat vast en je werkgever betaalt de premies via de loonheffing. Je hoeft er zelf niets voor te regelen.
Als zelfstandige heb je dit vangnet niet. Raak je arbeidsongeschikt zonder verzekering, dan val je terug op een bijstandsuitkering. Dat is vaak niet meer dan het sociaal minimum, terwijl je als ondernemer gewend bent aan een hoger inkomen. Het verschil kan enorm zijn.
Daarom is het belangrijk om als zzp’er zelf actie te ondernemen. Je moet kiezen: wil je alleen de eerste jaren dekken, of tot je pensioen? Hoeveel inkomen wil je opvangen? Overweeg verschillende opties en bereken welke dekking aansluit bij jouw situatie. Er zijn oplossingen waarbij je kunt kiezen voor €1.000 tot €3.000 netto per maand, voor twee jaar of tot je AOW-leeftijd.
Ook de premies werken anders. Werknemers betalen via hun werkgever, zzp’ers betalen zelf. Traditionele verzekeringen zijn vaak duur omdat ze alle risico’s individueel inschatten. Er zijn inmiddels ook alternatieve modellen waarbij gezonde ondernemers bijdragen aan collega’s die tijdelijk niet kunnen werken, waardoor de kosten lager blijven.
Het beoordelingsproces verschilt ook. Bij het UWV gaat het via vaste protocollen en kan het lang duren. Bij een private verzekering hangt het af van de aanbieder. Bij moderne oplossingen word je vanaf dag één begeleid door adviseurs werkvermogen, zonder lange wachttijden. Zij helpen je om zo snel mogelijk weer aan de slag te gaan.
Begrijp je dit verschil, dan snap je ook waarom een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers zo belangrijk is. Je hebt geen automatisch vangnet, dus moet je het zelf regelen. Gelukkig zijn er slimme oplossingen die betaalbaar en flexibel zijn, zodat je als ondernemer toch financiële zekerheid hebt.
Hoe SharePeople helpt bij arbeidsongeschiktheid als zzp’er
SharePeople biedt een slimme oplossing die perfect aansluit bij de verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid. In plaats van een traditionele verzekering werken we met een solidair systeem waarbij ondernemers elkaar ondersteunen:
Concrete voordelen van SharePeople:
- Snelle beoordeling: Een adviseur werkvermogen neemt direct na je ziekmelding contact op en bepaalt samen met jou je arbeidsongeschiktheidspercentage op basis van je skills en beperkingen
- Flexibele dekking: Kies zelf welk inkomen je wilt dekken (€1.000 tot €3.000 netto per maand) en voor welke periode (twee jaar of tot je AOW-leeftijd)
- Geen medische acceptatie: Voor de eerste twee jaar dekking is geen medische keuring nodig, waardoor het toegankelijk is voor alle zzp’ers
- Wachttijd van 8 weken: Je overbrugt zelf de eerste 8 weken van je ziekte, waarna de daadwerkelijke uitbetaling plaatsvindt in de derde maand
- Betaalbaar systeem: Door het solidaire model waarbij gezonde ondernemers doneren aan zieke collega’s, blijven de kosten lager dan bij traditionele verzekeraars
- Continue begeleiding: De adviseur werkvermogen blijft contact houden en past de donaties aan wanneer je arbeidsongeschiktheidspercentage verandert
Of je nu gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt raakt, tijdelijk of blijvend, SharePeople biedt de financiële zekerheid die je als zelfstandig ondernemer nodig hebt. Bereken je AOV nu bij duizenden ondernemers die elkaar steunen bij arbeidsongeschiktheid, of plan een persoonlijk gesprek in om te ontdekken welke dekking bij jouw situatie past.
Conclusie
De verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid laten zien dat uitval niet zwart-wit is. Je kunt gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt zijn, tijdelijk of blijvend. Voor zzp’ers is het belangrijk om dit te begrijpen, omdat je geen automatische dekking hebt zoals werknemers. Door de juiste dekking te kiezen die aansluit bij jouw situatie, zorg je voor financiële zekerheid wanneer je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken.
Veelgestelde vragen
Kan ik als zzp'er ook voor een lager percentage dan 50% arbeidsongeschikt een uitkering krijgen?
Bij SharePeople geldt een drempel van minimaal 50% arbeidsongeschiktheid om in aanmerking te komen voor donaties. Dit omdat bij lagere percentages je nog grotendeels kunt werken en je onderneming kunt blijven runnen. Traditionele verzekeraars hanteren vaak vergelijkbare drempels, waarbij uitkeringen meestal starten vanaf 25% of 50% arbeidsongeschiktheid, afhankelijk van je polisvoorwaarden.
Wat gebeurt er als mijn arbeidsongeschiktheidspercentage verandert tijdens mijn ziekte?
Je arbeidsongeschiktheidspercentage kan tijdens je herstelproces veranderen. Ben je eerst voor 80% arbeidsongeschikt en herstel je gedeeltelijk, dan kan dit percentage dalen naar bijvoorbeeld 50%. Je uitkering wordt dan aangepast aan je nieuwe situatie. Bij SharePeople blijft de adviseur werkvermogen regelmatig contact met je houden om je voortgang te monitoren en de donaties aan te passen aan wat je nog wel en niet kunt.
Hoe weet ik welke dekkingsperiode (2 jaar of tot pensioen) het beste bij mij past?
Dit hangt af van je persoonlijke situatie en risicobereidheid. Heb je voldoende vermogen opgebouwd om een blijvende arbeidsongeschiktheid op te vangen, dan kan dekking voor twee jaar voldoende zijn. Ben je jonger, heb je weinig reserves of een gezin te onderhouden, dan biedt dekking tot je pensioen meer zekerheid. Bedenk dat blijvende arbeidsongeschiktheid tot honderdduizenden euro's aan gemist inkomen kan oplopen.
Moet ik mijn onderneming stopzetten als ik arbeidsongeschikt word verklaard?
Nee, dat hoeft niet automatisch. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid kun je je onderneming vaak voortzetten in aangepaste vorm, bijvoorbeeld met minder uren of andere taken. Bij volledige arbeidsongeschiktheid is het vaak niet mogelijk om je bedrijf te blijven runnen. De adviseur werkvermogen helpt je om te kijken welke mogelijkheden er zijn om binnen je beperkingen toch actief te blijven.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering als zzp'er?
De meeste zzp'ers kiezen een te laag verzekerd bedrag dat niet aansluit bij hun werkelijke inkomen, of ze wachten te lang met afsluiten waardoor ze onverzekerd zijn. Andere veelvoorkomende fouten zijn: niet letten op de wachttijd voordat uitkering start, geen aandacht voor de definitie van arbeidsongeschiktheid in de polis, en niet doorvragen over het beoordelingsproces. Vergelijk altijd meerdere opties en kies bewust voor de dekkingsperiode die bij jouw situatie past.
Hoe lang duurt het voordat ik een uitkering ontvang nadat ik arbeidsongeschikt ben geraakt?
Dit verschilt sterk per aanbieder. Bij traditionele verzekeraars kan het beoordelingsproces weken tot maanden duren. Bij SharePeople heb je een wachttijd van 8 weken die je zelf moet overbruggen, waarna de daadwerkelijke uitbetaling plaatsvindt in de derde maand. Een adviseur werkvermogen neemt direct na je ziekmelding contact op om het proces te starten, waardoor er geen lange wachttijden zijn.
Kan ik meerdere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen combineren om een hoger bedrag te dekken?
Ja, dat is mogelijk, maar wees voorzichtig met overcompensatie. Verzekeraars controleren bij schade of je totale uitkeringen niet hoger zijn dan je werkelijke inkomensverlies. Het is verstandiger om één verzekering af te sluiten met voldoende dekking die aansluit bij je netto-inkomen. Bij SharePeople kun je tot €3.000 netto per maand verzekeren, wat voor de meeste zzp'ers voldoende dekking biedt.
