Welke gradaties van arbeidsongeschiktheid bestaan er?
Als zelfstandig ondernemer kun je met verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid te maken krijgen. Deze gradaties geven aan in welke mate je niet meer kunt werken en hoeveel werkvermogen je bent kwijtgeraakt. Vaak wordt gesproken over percentages zoals 35%, 50% of 80% arbeidsongeschiktheid. Deze indeling helpt om te bepalen hoeveel ondersteuning of inkomenszekerheid nodig is. Voor zzp’ers werkt dit anders dan voor werknemers, omdat je zelf verantwoordelijk bent voor je vangnet bij ziekte.
Wat betekent een gradatie van arbeidsongeschiktheid precies?
Een gradatie van arbeidsongeschiktheid drukt uit hoeveel van je werkvermogen is weggevallen door ziekte of een beperking. Het gaat daarbij niet om een theoretisch percentage, maar om wat je in de praktijk nog kunt doen in je eigen werk.
Bij volledige arbeidsongeschiktheid kun je je werk helemaal niet meer uitvoeren. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid kun je nog wel werken, maar minder dan voorheen: minder uren, minder taken of alleen aangepast werk.
Voor zelfstandigen is dit onderscheid belangrijk, omdat elke beperking direct invloed heeft op je inkomen. Als je bijvoorbeeld nog 50% van je werk kunt doen, verdien je ook nog maar een deel van je normale inkomen. De rest moet worden opgevangen via reserves of een voorziening voor arbeidsongeschiktheid.
Welke percentages arbeidsongeschiktheid worden er onderscheiden?
In de praktijk wordt vaak gewerkt met de volgende bandbreedtes:
0–35% arbeidsongeschikt
Je kunt het grootste deel van je werk nog doen. Er is meestal geen recht op inkomensondersteuning.35–80% arbeidsongeschikt
Je bent gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Je kunt nog werken, maar structureel minder dan voorheen. Dit heeft duidelijke gevolgen voor je inzetbaarheid en inkomen.80–100% arbeidsongeschikt
Je kunt je werk nauwelijks of helemaal niet meer uitvoeren. Je onderneming ligt vaak stil en je bent afhankelijk van inkomensondersteuning.
Deze indeling komt oorspronkelijk uit regelingen voor werknemers, maar helpt ook zzp’ers om inzicht te krijgen in de ernst van arbeidsongeschiktheid en welke dekking daarbij past. De precieze toepassing verschilt per oplossing.
Hoe wordt jouw mate van arbeidsongeschiktheid bepaald?
Je arbeidsongeschiktheidspercentage wordt bepaald door te kijken naar wat je nog wel en niet kunt doen in je werk. Voor werknemers doet een verzekeringsarts van het UWV dit, maar voor zzp’ers werkt het anders. Bij een verzekering bepaal je vaak samen met een arbeidsdeskundige of adviseur werkvermogen wat je nog kunt.
Bij de beoordeling wordt gekeken naar je functie en wat daarbij komt kijken. Welke taken horen bij je werk? Welke daarvan kun je nog uitvoeren met je huidige klachten? Als je bijvoorbeeld marketeer bent en last hebt van concentratieproblemen, dan beïnvloedt dat je werk anders dan wanneer je vooral fysiek werk doet.
Ook je mogelijkheden worden meegenomen. Kun je nog andere opdrachten aannemen? Kun je je werk aanpassen zodat je toch door kunt? Voor zelfstandigen is dit vaak flexibeler dan voor werknemers, omdat je zelf bepaalt hoe je werkt. Maar dat maakt de beoordeling ook ingewikkelder.
Voor zzp’ers is het belangrijk om dit proces te begrijpen bij het kiezen van een verzekering. Sommige verzekeraars hanteren strenge medische keuringen, andere werken met eenvoudigere procedures. Er zijn oplossingen waarbij geen medische acceptatie nodig is voor de eerste twee jaar dekking, wat het een stuk toegankelijker maakt, zoals bij SharePeople.
Bij SharePeople ligt in de eerste periode de beoordeling bij de Adviseur Werkvermogen, met medische onderbouwing door een bedrijfsarts. De focus ligt op belastbaarheid, herstel en realistische inzet. Bij langdurige arbeidsongeschiktheid en de SharePeople AOV vindt beoordeling plaats volgens het verzekeringsprotocol. De voorwaarden daarvan zijn te vinden op:
https://www.actureverzekeringen.nl/sharepeople/
Wat is het verschil tussen tijdelijke en blijvende arbeidsongeschiktheid?
Tijdelijk ziek zijn betekent dat je binnen enkele weken of maanden weer aan de slag kunt, terwijl blijvende arbeidsongeschiktheid inhoudt dat je langdurig of permanent niet meer kunt werken. Dit onderscheid heeft grote gevolgen voor je als ondernemer.
Bij tijdelijke ziekte ben je een paar weken of maanden uit de roulatie. Vervelend, maar je kunt er meestal zelf voor zorgen dat je onderneming draaiende blijft of tijdelijk on hold gaat. De meeste ondernemers zijn binnen twee jaar weer volledig aan het werk. Daarom vangen veel regelingen de eerste twee jaar op via alternatieve constructies.
Gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid betekent dat je een deel van je werk nog kunt doen, maar niet alles. Als consultant kun je misschien nog adviesgesprekken voeren, maar geen lange rapporten meer schrijven door concentratieproblemen. Je verdient dus minder, maar niet niks. Dit vraagt om flexibele dekking die aansluit bij je daadwerkelijke inkomensverlies.
Volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid is het zwaarste scenario. Je kunt je werk helemaal niet meer doen en dat verandert ook niet meer. Voor een zelfstandige betekent dit dat je onderneming stopt en je volledig afhankelijk bent van een uitkering. Dit kan oplopen tot honderdduizenden euro’s aan gemist inkomen tot je pensioen.
De grens tussen tijdelijk ziek en arbeidsongeschikt ligt meestal rond de 8 weken. Ben je langer dan 8 weken voor minimaal 50% niet in staat om te werken? Dan spreek je van arbeidsongeschiktheid. Veel regelingen bieden daarom vanaf de derde ziektemaand ondersteuning, omdat je de eerste 8 weken zelf moet overbruggen.
Dit onderscheid is belangrijk voor je verzekeringskeuze. Wil je alleen je grootste risico afdekken, dan volstaat dekking voor twee jaar. Wil je ook zekerheid bij blijvende arbeidsongeschiktheid, dan heb je dekking tot je pensioen nodig. Beide opties zijn mogelijk, afhankelijk van wat bij jouw situatie past.
Hoe werkt arbeidsongeschiktheid voor zzp’ers anders dan voor werknemers?
Werknemers vallen automatisch onder de WIA via het UWV. Voor zzp’ers geldt dit niet. Zonder eigen voorziening val je bij langdurige uitval terug op het sociaal minimum.
Daarom moeten zelfstandigen zelf keuzes maken: hoeveel inkomen wil je afdekken, voor hoe lang, en met welke wachttijd? Er bestaan oplossingen met dekking voor twee jaar en oplossingen die doorlopen tot aan de AOW-leeftijd.
De verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ) komt eraan en wordt verplicht, maar de exacte invulling is nog onzeker. Wat wel duidelijk is: wie nu al een AOV heeft, heeft meer zekerheid over premie en voorwaarden zoals die nu gelden.
Hoe SharePeople helpt bij arbeidsongeschiktheid als zzp’er
SharePeople biedt een slimme oplossing die perfect aansluit bij de verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid. In plaats van een traditionele verzekering werken we met een solidair systeem waarbij ondernemers elkaar ondersteunen:
Concrete voordelen van SharePeople:
- Snelle beoordeling: Een adviseur werkvermogen neemt direct na je ziekmelding contact op en bepaalt samen met jou je arbeidsongeschiktheidspercentage op basis van je skills en beperkingen
- Flexibele dekking: Kies zelf welk inkomen je wilt dekken (€1.000 tot €3.000 netto per maand) en voor welke periode (twee jaar of tot je AOW-leeftijd)
- Geen medische acceptatie: Voor de eerste twee jaar dekking is geen medische keuring nodig, waardoor het toegankelijk is voor alle zzp’ers
- Wachttijd van 2 maanden: Je overbrugt zelf de eerste 2 maanden van je ziekte, waarna de daadwerkelijke uitbetaling plaatsvindt in de derde maand
- Betaalbaar systeem: Door het solidaire model waarbij gezonde ondernemers doneren aan zieke collega’s, blijven de kosten lager dan bij traditionele verzekeraars
- Continue begeleiding: De adviseur werkvermogen blijft contact houden en past de donaties aan wanneer je arbeidsongeschiktheidspercentage verandert
Of je nu gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt raakt, tijdelijk of blijvend, SharePeople biedt de financiële zekerheid die je als zelfstandig ondernemer nodig hebt. Bereken je AOV nu bij duizenden ondernemers die elkaar steunen bij arbeidsongeschiktheid, of plan een persoonlijk gesprek in om te ontdekken welke dekking bij jouw situatie past.
Conclusie
De verschillende gradaties van arbeidsongeschiktheid laten zien dat uitval niet zwart-wit is. Je kunt gedeeltelijk of volledig arbeidsongeschikt zijn, tijdelijk of blijvend. Voor zzp’ers is het belangrijk om dit te begrijpen, omdat je geen automatische dekking hebt zoals werknemers. Door de juiste dekking te kiezen die aansluit bij jouw situatie, zorg je voor financiële zekerheid wanneer je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken.
Goed om te weten
Deze informatie is algemeen en bedoeld om inzicht te geven. Wat in jouw situatie passend is, hangt af van persoonlijke omstandigheden. Dit is geen persoonlijk financieel advies.
Veelgestelde vragen
Kan ik als zzp'er ook voor een lager percentage dan 50% arbeidsongeschikt een uitkering krijgen?
Bij SharePeople geldt in de eerste periode (de donatiefase) een drempel van minimaal 50% arbeidsongeschiktheid om in aanmerking te komen voor inkomensondersteuning via donaties. Bij lagere percentages kun je doorgaans nog een groot deel van je werk doen en wordt verwacht dat je je inkomen zelf kunt blijven verdienen.
Na deze eerste periode, wanneer de SharePeople AOV van toepassing is, gelden andere voorwaarden. In die verzekerde fase kan al vanaf 25% arbeidsongeschiktheid recht bestaan op een uitkering, afhankelijk van de polisvoorwaarden. De hoogte van de uitkering is dan evenredig aan het vastgestelde arbeidsongeschiktheidspercentage.
Wat gebeurt er als mijn arbeidsongeschiktheidspercentage verandert tijdens mijn ziekte?
Je arbeidsongeschiktheidspercentage kan tijdens je herstelproces veranderen. Ben je eerst voor 80% arbeidsongeschikt en herstel je gedeeltelijk, dan kan dit percentage dalen naar bijvoorbeeld 50%. Je uitkering wordt dan aangepast aan je nieuwe situatie. Bij SharePeople blijft de adviseur werkvermogen regelmatig contact met je houden om je voortgang te monitoren en de donaties aan te passen aan wat je nog wel en niet kunt.
Hoe weet ik welke dekkingsperiode (2 jaar of tot pensioen) het beste bij mij past?
Dit hangt af van je persoonlijke situatie en risicobereidheid. Heb je voldoende vermogen opgebouwd om een blijvende arbeidsongeschiktheid op te vangen, dan kan dekking voor twee jaar voldoende zijn. Ben je jonger, heb je weinig reserves of een gezin te onderhouden, dan biedt dekking tot je pensioen meer zekerheid. Bedenk dat blijvende arbeidsongeschiktheid tot honderdduizenden euro's aan gemist inkomen kan oplopen.
Daarnaast geldt; de verplichte AOV voor zzp'ers (BAZ) komt eraan en wordt verplicht, maar de exacte invulling is nog onzeker. Wat wel duidelijk is: wie nu al een AOV heeft, heeft meer zekerheid over premie en voorwaarden zoals die nu gelden.
Moet ik mijn onderneming stopzetten als ik arbeidsongeschikt word verklaard?
Nee, dat hoeft niet automatisch. Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid kun je je onderneming vaak voortzetten in aangepaste vorm, bijvoorbeeld met minder uren of andere taken. Bij volledige arbeidsongeschiktheid is het vaak niet mogelijk om je bedrijf te blijven runnen. De adviseur werkvermogen helpt je om te kijken welke mogelijkheden er zijn om binnen je beperkingen toch actief te blijven.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering als zzp'er?
De meeste zzp'ers kiezen een te laag verzekerd bedrag dat niet aansluit bij hun werkelijke inkomen, of ze wachten te lang met afsluiten waardoor ze onverzekerd zijn. Andere veelvoorkomende fouten zijn: niet letten op de wachttijd voordat uitkering start, geen aandacht voor de definitie van arbeidsongeschiktheid in de polis, en niet doorvragen over het beoordelingsproces. Vergelijk altijd meerdere opties en kies bewust voor de dekkingsperiode die bij jouw situatie past.
Hoe lang duurt het voordat ik een uitkering ontvang nadat ik arbeidsongeschikt ben geraakt?
Dit verschilt sterk per aanbieder. Bij traditionele verzekeraars kan het beoordelingsproces weken tot maanden duren. Bij de SharePeople AOV plus of SharePeople 2 jaar heb je een wachttijd van 2 maanden die je zelf moet overbruggen, waarna de daadwerkelijke uitbetaling plaatsvindt in de derde maand. Een adviseur werkvermogen neemt direct na je ziekmelding contact op om het proces te starten, waardoor er geen lange wachttijden zijn.
Kan ik meerdere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen combineren om een hoger bedrag te dekken?
Ja, dat is mogelijk, maar wees voorzichtig met overcompensatie. Verzekeraars controleren bij schade of je totale uitkeringen niet hoger zijn dan je werkelijke inkomensverlies. Het is verstandiger om één verzekering af te sluiten met voldoende dekking die aansluit bij je netto-inkomen. Bij SharePeople kun je tot €3.000 netto per maand verzekeren, wat voor de meeste zzp'ers voldoende dekking biedt.
