8 manieren om als ZZP’er financieel veilig te blijven
Als zzp’er ben je je eigen baas, maar ook je eigen vangnet. Geen werkgever die doorbetalingsplicht heeft, geen automatische pensioenopbouw en geen WIA-uitkering als het tegenzit. Financiële zekerheid vraagt dus om een andere aanpak. In dit artikel delen we acht praktische manieren om als zelfstandige zonder fysiek werk financieel veilig te blijven, van het opbouwen van een buffer tot het regelen van inkomensbescherming bij arbeidsongeschiktheid. Zo werk je met meer rust en zekerheid, zonder dat je je vrijheid hoeft op te geven.
1. Waarom financiële zekerheid voor zzp’ers anders werkt
Als zzp’er werk je zonder vast dienstverband. Dat betekent dat je geen werkgever hebt die je loon doorbetaalt bij ziekte, geen automatische pensioenopbouw en geen recht op een WIA-uitkering als je arbeidsongeschikt raakt. Je inkomen is variabel en hangt volledig af van de opdrachten die je binnenhaalt. Deze vrijheid is fijn, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Traditionele financiële adviezen zijn vaak geschreven voor mensen met een vast contract. Die adviezen gaan uit van een vast maandinkomen, voorspelbare kosten en sociale zekerheid via de werkgever. Voor zzp’ers werkt dat niet. Je moet zelf nadenken over wat er gebeurt als je een maand geen opdrachten hebt, of als je door ziekte of burn-out tijdelijk niet kunt werken. Je bent je eigen werkkapitaal, en dat vraagt om een andere manier van financieel plannen.
Het goede nieuws is dat je als ondernemer wel controle hebt over je eigen situatie. Je kunt zelf bepalen hoeveel buffer je opbouwt, welke verzekeringen je afsluit en hoe je je inkomen spreidt. Het vraagt wat discipline en overzicht, maar met de juiste stappen creëer je rust en zekerheid zonder je vrijheid te verliezen.
2. Bouw een buffer van minimaal 3 maanden
Een financiële buffer is je eerste vangnet. Het is het geld waarop je kunt terugvallen als je even geen opdrachten hebt, een klant niet betaalt of als je onverwachte kosten moet maken. Voor zzp’ers is een buffer van minimaal drie maanden aan vaste lasten een goed uitgangspunt. Denk aan je huur of hypotheek, verzekeringen, boodschappen en andere vaste kosten.
Het opbouwen van zo’n buffer kan lastig zijn, vooral als je net begint of als je inkomen fluctueert. Een handige manier is om elke keer dat je een factuur ontvangt, direct een percentage apart te zetten. Bijvoorbeeld 10% van elke betaling gaat naar je buffer, voordat je andere dingen betaalt. Zo bouw je systematisch op, ook als je inkomen per maand verschilt.
Waar zet je je buffer neer? Het liefst op een aparte spaarrekening die je niet gebruikt voor dagelijkse uitgaven. Zo kom je niet in de verleiding om ervan te pinnen. Het hoeft geen rekening te zijn met hoge rente, maar wel een waar je snel bij kunt als het nodig is. Zodra je buffer op peil is, kun je eventueel een deel beleggen of gebruiken voor andere financiële doelen.
3. Scheid privé en zakelijk vanaf dag één
Een van de belangrijkste financiële gewoontes als zzp’er is het scheiden van privé en zakelijk. Open een aparte zakelijke bankrekening en gebruik die alleen voor je bedrijfsuitgaven en inkomsten. Dat geeft overzicht, maakt je belastingaangifte een stuk makkelijker en voorkomt dat je financiële verrassingen krijgt aan het einde van het jaar.
Veel zzp’ers betalen zichzelf een vast bedrag per maand uit, een soort eigen salaris. Dat bedrag stort je over van je zakelijke rekening naar je privérekening. Zo weet je precies hoeveel je kunt uitgeven en blijft er geld op je zakelijke rekening staan voor belastingen, investeringen en je buffer. Geef jezelf een vast salaris, ook al fluctueert je omzet. Dat helpt enorm bij het maken van een realistisch financieel plan.
Daarnaast maakt een gescheiden administratie het makkelijker om je winst uit onderneming te bepalen. Dat is belangrijk voor je belastingaangifte, maar ook voor het afsluiten van verzekeringen of het aanvragen van een hypotheek. Hoe netter je administratie, hoe minder gedoe later.
4. Zorg voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering
Als kenniswerker ben je afhankelijk van je hoofd, je creativiteit en je energie. Als je door ziekte, burn-out of een ongeval niet meer kunt werken, stopt je inkomen direct. Daarom is een arbeidsongeschiktheidsverzekering zo belangrijk. Het beschermt je inkomen als je tijdelijk of langdurig arbeidsongeschikt raakt.
Er zijn verschillende opties. Traditionele AOV-verzekeringen zijn vaak duur en complex, met veel kleine lettertjes en medische keuringen. Gelukkig zijn er ook modernere alternatieven zoals collectieve oplossingen waarbij ondernemers elkaar helpen via een combinatie van donaties en verzekering. Zo’n oplossing is vaak veel betaalbaarder en sneller te regelen, soms binnen drie minuten online.
Let bij het kiezen van een AOV verzekering zzp op het dekkingsbedrag, de wachttijd en de duur van de dekking. De wachttijd is de periode die je zelf moet overbruggen op het moment dat je ziek bent. Bij ons is dat standaard 8 weken. De daadwerkelijke uitbetaling vindt plaats in de derde maand. Wil je gedekt zijn voor maximaal twee jaar, of liever tot je pensioen? Hoeveel netto inkomen per maand heb je nodig om je vaste lasten te dekken? En wat gebeurt er met begeleiding bij ziekte? Kies een oplossing die past bij jouw situatie, niet alleen bij de laagste premie. Meer dan 15.000 ondernemers kiezen inmiddels voor een collectieve aanpak waarbij donaties van gezonde ondernemers de basis vormen, aangevuld met een verzekering voor langdurige arbeidsongeschiktheid.
5. Diversifieer je klantenbestand en inkomsten
Als je afhankelijk bent van één of twee grote klanten, loop je een flink risico. Wat als die klant stopt met de opdracht, failliet gaat of besluit het werk intern te doen? Dan valt je inkomen ineens weg. Daarom is het slim om je klantenbestand te spreiden en meerdere inkomstenbronnen op te bouwen.
Probeer te werken met minimaal drie tot vijf klanten, zodat het wegvallen van één klant niet direct een ramp is. Daarnaast kun je nadenken over andere manieren om inkomen te genereren, zoals het geven van workshops, het schrijven van een online cursus of het aanbieden van consultancy naast je projectwerk. Hoe meer bronnen, hoe stabieler je cashflow.
Diversificatie helpt ook bij het opbouwen van een sterk professioneel netwerk. Als je met verschillende klanten en in verschillende sectoren werkt, vergroot je je zichtbaarheid en ontstaan er sneller nieuwe kansen. Spreiding is veiligheid, zowel financieel als strategisch.
6. Regel een goede zorgverzekering en aanvullingen
Als zzp’er ben je, net als iedereen in Nederland, verplicht om een basiszorgverzekering te hebben. Dat staat los van je ondernemerschap. Wel is het verstandig om kritisch te kijken naar aanvullende verzekeringen. Vooral als kenniswerker loop je risico op klachten die voortkomen uit mentale belasting, zoals stress, burn-out of slaapproblemen. Een goede aanvullende verzekering kan helpen bij fysiotherapie, psychologische hulp en preventieve zorg.
Check welke zorg je het afgelopen jaar nodig had en wat je waarschijnlijk in de toekomst nodig hebt. Ga je regelmatig naar de fysiotherapeut? Heb je soms behoefte aan coaching of therapie? Draag je een bril of lenzen? Veel aanvullende pakketten dekken een deel van deze kosten, en dat kan flink schelen.
Vergelijk jaarlijks je zorgverzekering en aanvullingen. Premies en voorwaarden veranderen regelmatig, en door te switchen kun je soms honderden euro’s per jaar besparen. Let daarbij niet alleen op de premie, maar ook op het eigen risico en de dekking die je krijgt.
7. Plan je belastingen en voorkom verrassingen
Een van de grootste financiële valkuilen voor zzp’ers is het niet reserveren van geld voor belastingen. Je ontvangt je inkomsten bruto, maar moet zelf inkomstenbelasting en btw afdragen. Als je daar niet op tijd geld voor opzij zet, kun je aan het einde van het jaar voor een onaangename verrassing komen te staan.
Een praktische aanpak is om per kwartaal een percentage van je omzet te reserveren voor belastingen. Denk aan ongeveer 30 tot 40% van je winst, afhankelijk van je situatie. Zet dit bedrag direct op een aparte rekening, zodat je het niet per ongeluk uitgeeft. Werk je met een boekhouder? Die kan je helpen met het inschatten van je belastingdruk en het indienen van voorlopige aanslagen.
Een voorlopige aanslag helpt om grote achterstanden te voorkomen. Je betaalt dan maandelijks of per kwartaal een bedrag aan de Belastingdienst, zodat je aan het einde van het jaar niet ineens een enorm bedrag moet overmaken. Reserveer structureel, en je hoeft nooit meer wakker te liggen van je belastingaangifte.
8. Investeer in pensioenopbouw voor later
Als zzp’er bouw je niet automatisch pensioen op. Geen werkgever die meebetaalt, geen verplichte pensioenregeling. Dat betekent dat je zelf actie moet ondernemen als je later financieel gezond wilt zijn. Hoe eerder je begint, hoe makkelijker het is om een mooi bedrag op te bouwen.
Er zijn verschillende mogelijkheden voor pensioenopbouw als zelfstandige. Je kunt kiezen voor een lijfrente, bancair sparen of beleggen via een beleggingsrekening. Elke optie heeft voor- en nadelen, afhankelijk van je risicoprofiel en hoeveel je maandelijks opzij kunt zetten. Een lijfrente biedt belastingvoordeel, maar is minder flexibel. Beleggen kan meer rendement opleveren, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Een vuistregel is om minimaal 10 tot 15% van je winst te reserveren voor je pensioen. Dat klinkt misschien veel, maar als je het vanaf het begin doet, went het snel. En hoe langer je wacht, hoe meer je later per maand opzij moet zetten om hetzelfde te bereiken. Begin klein, maar begin wel. Zelfs €50 per maand maakt op lange termijn een groot verschil.
Hoe SharePeople helpt bij financiële zekerheid voor zzp’ers
Financiële zekerheid als zzp’er vraagt om concrete stappen. SharePeople biedt een moderne oplossing voor arbeidsongeschiktheidsdekking die speciaal is ontwikkeld voor zelfstandigen:
Wat SharePeople biedt:
- Snel en eenvoudig: Regel je dekking binnen drie minuten online, zonder langdurige medische keuringen
- Betaalbaar: Vanaf €42 per maand krijg je toegang tot een collectief van meer dan 15.000 ondernemers
- Collectieve kracht: Gezonde ondernemers helpen elkaar via donaties, aangevuld met een verzekering voor langdurige arbeidsongeschiktheid
- Concreet vangnet: Dekking voor je vaste lasten wanneer je door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet kunt werken, met een wachttijd van 8 weken en uitbetaling vanaf de derde maand
- Geen verrassingen: Transparante voorwaarden zonder kleine lettertjes of verborgen kosten
Zorg dat je financieel veilig staat, wat er ook gebeurt. Bereken je AOV en word onderdeel van een collectief van ondernemers die elkaar helpen met financiële zekerheid.
Veelgestelde vragen
Hoe snel kan ik een buffer van 3 maanden opbouwen als mijn inkomen sterk fluctueert?
Begin met een realistisch percentage dat je van elke factuur apart zet, bijvoorbeeld 10-15%. Als je een goede maand hebt, verhoog dit percentage naar 20-25%. Het is beter om met een klein bedrag te starten en consistent vol te houden, dan een hoog doel te stellen dat je niet haalt. Afhankelijk van je inkomen en discipline kun je in 6 tot 12 maanden een solide buffer opbouwen.
Wat moet ik doen als ik al jaren zzp'er ben maar nog geen AOV verzekering heb afgesloten?
Begin zo snel mogelijk, want het risico neemt niet af met de tijd. Moderne collectieve oplossingen vragen vaak geen uitgebreide medische keuring en zijn binnen enkele minuten online te regelen. Let op dat sommige verzekeraars bestaande aandoeningen kunnen uitsluiten, dus wacht niet tot je klachten hebt. Vergelijk verschillende opties en kies voor een dekking die minimaal je vaste lasten dekt.
Kan ik als zzp'er in aanmerking komen voor een hypotheek met een wisselend inkomen?
Ja, maar banken kijken naar je gemiddelde inkomen over de afgelopen drie jaar en willen een goede administratie zien. Daarom is het scheiden van privé en zakelijk zo belangrijk. Een boekhouder of accountant kan helpen met het opstellen van een winst-en-verliesrekening en jaarstukken die je kredietwaardigheid onderbouwen. Hoe langer je aantoonbaar stabiel inkomen hebt, hoe beter je positie.
Hoeveel moet ik minimaal reserveren voor belastingen als ik net begin als zzp'er?
Reserveer als vuistregel 35-40% van je winst (omzet minus kosten) voor inkomstenbelasting en btw. In je eerste jaar kan dit lager uitvallen door startersaftrek en andere regelingen, maar het is beter om te veel te reserveren dan te weinig. Werk samen met een boekhouder om je exacte belastingdruk in te schatten op basis van je verwachte jaaromzet.
Is het verstandig om als zzp'er te beleggen voor mijn pensioen, of is sparen veiliger?
Dat hangt af van je risicoprofiel en hoeveel jaar je nog hebt tot je pensioen. Bij een langere horizon (15+ jaar) kan beleggen meer rendement opleveren ondanks de schommelingen. Bij een kortere horizon of als je risico-avers bent, is bancair sparen of een lijfrente veiliger. Overweeg een combinatie: een deel beleggen voor groei en een deel veilig sparen voor zekerheid.
Wat zijn de eerste signalen dat ik te afhankelijk ben van één klant?
Als één klant meer dan 50% van je omzet vertegenwoordigt, of als het wegvallen van die klant direct financiële problemen oplevert, ben je te afhankelijk. Ook als je andere opdrachten weigert omdat je geen tijd hebt door die ene klant, loop je risico. Begin actief met netwerken en acquisitie, zelfs als je het nu druk hebt, zodat je altijd alternatieven hebt.
Hoe kies ik tussen een traditionele AOV en een collectieve oplossing voor arbeidsongeschiktheid?
Traditionele AOV-verzekeringen bieden vaak uitgebreidere dekking tot aan je pensioen, maar zijn duurder en vragen medische keuringen. Collectieve oplossingen zijn betaalbaarder, sneller te regelen en gebruiken een combinatie van onderlinge hulp en verzekering, maar dekken vaak maximaal 2 jaar. Kies op basis van je budget, gezondheid en hoeveel zekerheid je nodig hebt voor de langere termijn.
